UC Davis Health tarafından geliştirilen teknoloji, kişilerarası iletişimi geri yükler.

Yeni bir beyin-bilgisayar arayüzü, beyin sinyallerini yüzde 97’ye varan doğrulukla konuşmaya çevirir. Araştırmacılar, amyotrofik lateral skleroz (ALS) nedeniyle ciddi şekilde konuşma bozukluğu olan bir adamın beynine sensörler yerleştirdiler. Adam, sistemi etkinleştirdikten birkaç dakika sonra amaçladığı konuşmayı iletebildi.UC Davis Health’te geliştirilen yeni bir beyin-bilgisayar arayüzü (BCI), beyin sinyallerini %97’ye varan doğrulukla konuşmaya dönüştürüyor – türünün en doğru sistemi.

Araştırmacılar, amyotrofik lateral skleroz (ALS) nedeniyle ciddi şekilde konuşma bozukluğu olan bir adamın beynine sensörler yerleştirdiler. Adam, sistemi etkinleştirdikten birkaç dakika sonra amaçladığı konuşmayı iletebildi.

Bu çalışmayla ilgili bir çalışma bugün New England Journal of Medicine’de yayınlandı.

Lou Gehrig hastalığı olarak da bilinen ALS, vücuttaki hareketi kontrol eden sinir hücrelerini etkiler. Hastalık, ayakta durma, yürüme ve ellerini kullanma yeteneğinin kademeli olarak kaybolmasına yol açar. Ayrıca, bir kişinin konuşmak için kullanılan kasların kontrolünü kaybetmesine neden olarak anlaşılır konuşma kaybına yol açabilir.

Yeni teknoloji, felç veya ALS gibi nörolojik durumlar nedeniyle konuşamayan insanlar için iletişimi yeniden sağlamak için geliştiriliyor. Kullanıcı konuşmaya çalıştığında beyin sinyallerini yorumlayabilir ve bunları bilgisayar tarafından yüksek sesle ‘konuşulan’ metne dönüştürebilir.

UC Davis beyin cerrahı David Brandman, “BCI teknolojimiz, felçli bir adamın arkadaşları, aileleri ve bakıcılarıyla iletişim kurmasına yardımcı oldu” dedi. “Makalemiz, şimdiye kadar bildirilen en doğru konuşma nöroprotezini (cihazı) gösteriyor.”

Brandman, bu çalışmanın ortak araştırmacısı ve ortak kıdemli yazarıdır. UC Davis Nörolojik Cerrahi Bölümü’nde yardımcı doçent ve UC Davis Nöroprotez Laboratuvarı’nın eş direktörüdür.

Yeni BCI iletişim engelini aşıyor

Birisi konuşmaya çalıştığında, yeni BCI cihazı beyin aktivitelerini bir bilgisayar ekranındaki metne dönüştürür. Bilgisayar daha sonra metni yüksek sesle okuyabilir.

Sistemi geliştirmek için ekip, ALS’li 45 yaşındaki bir erkek olan Casey Harrell’i BrainGate klinik denemesine dahil etti. Kayıt olduğu sırada Harrell’in kollarında ve bacaklarında güçsüzlük (tetraparezi) vardı. Konuşmasını anlamak çok zordu (dizartri) ve başkalarının onun için tercüme etmesine yardımcı olmasını gerektiriyordu.

Temmuz 2023’te Brandman, araştırma amaçlı BCI cihazını implante etti. Konuşmayı koordine etmekten sorumlu bir beyin bölgesi olan sol precentral gyrus’a dört mikroelektrot dizisi yerleştirdi. Diziler, 256 kortikal elektrottan gelen beyin aktivitesini kaydetmek için tasarlanmıştır.

Sinirbilimci Sergey Stavisky, “Kaslarını hareket ettirme ve konuşma girişimlerini gerçekten tespit ediyoruz” dedi. Stavisky, Nörolojik Cerrahi Anabilim Dalı’nda yardımcı doçenttir. UC Davis Nöroprotez Laboratuvarı’nın eş direktörü ve çalışmanın ortak araştırmacısıdır. “Beynin bu komutları kaslara göndermeye çalışan kısmından kayıt yapıyoruz. Ve biz temelde bunu dinliyoruz ve bu beyin aktivitesi kalıplarını bir fonem haline getiriyoruz — bir hece veya konuşma birimi gibi — ve sonra söylemeye çalıştıkları kelimeler.

Daha hızlı eğitim, daha iyi sonuçlar

BCI teknolojisindeki son gelişmelere rağmen, iletişimi sağlama çabaları yavaş ve hatalara açık olmuştur. Bunun nedeni, beyin sinyallerini yorumlayan makine öğrenimi programlarının gerçekleştirilmesi için büyük miktarda zaman ve veri gerektirmesidir.

“Önceki konuşma BCI sistemlerinde sık sık kelime hataları vardı. Bu, kullanıcının tutarlı bir şekilde anlaşılmasını zorlaştırdı ve iletişimin önünde bir engel oluşturdu,” diye açıkladı Brandman. “Amacımız, birinin konuşmak istediğinde anlaşılmasını sağlayan bir sistem geliştirmekti.”

Harrell, sistemi hem istemli hem de spontane konuşma ortamlarında kullandı. Her iki durumda da, konuşma kod çözme, doğru çalışmasını sağlamak için sürekli sistem güncellemeleriyle gerçek zamanlı olarak gerçekleşti.

Kodu çözülen kelimeler bir ekranda gösterildi. Şaşırtıcı bir şekilde, ALS olmadan önce Harrell’ınkine benzeyen bir sesle yüksek sesle okundular. Ses, ALS öncesi sesinin mevcut ses örnekleriyle eğitilmiş yazılım kullanılarak bestelendi.

İlk konuşma verisi eğitim oturumunda, sistemin 50 kelimelik bir kelime dağarcığı ile %99,6 kelime doğruluğu elde etmesi 30 dakika sürdü.

“The first time we tried the system, he cried with joy as the words he was trying to say correctly appeared on-screen. We all did,” Stavisky said.

In the second session, the size of the potential vocabulary increased to 125,000 words. With just an additional 1.4 hours of training data, the BCI achieved a 90.2% word accuracy with this greatly expanded vocabulary. After continued data collection, the BCI has maintained 97.5% accuracy.

“At this point, we can decode what Casey is trying to say correctly about 97% of the time, which is better than many commercially available smartphone applications that try to interpret a person’s voice,” Brandman said. “This technology is transformative because it provides hope for people who want to speak but can’t. I hope that technology like this speech BCI will help future patients speak with their family and friends.”

Çalışma, 32 hafta boyunca 84 veri toplama oturumu hakkında rapor vermektedir. Toplamda, Harrell, yüz yüze ve görüntülü sohbet üzerinden iletişim kurmak için 248 saatten fazla bir süredir kendi hızınızda konuşmalarda BCI konuşmasını kullandı.

“İletişim kuramamak çok sinir bozucu ve moral bozucu. Sanki kapana kısılmış gibisin,” dedi Harrell. “Bu teknoloji gibi bir şey, insanların hayata ve topluma geri dönmelerine yardımcı olacak.”

Çalışmanın baş yazarı Nicholas Card, “Casey’nin bu teknoloji aracılığıyla ailesi ve arkadaşlarıyla konuşma yeteneğini yeniden kazandığını görmek son derece ödüllendirici oldu” dedi. Card, UC Davis Nörolojik Cerrahi Bölümü’nde doktora sonrası bir bilim adamıdır.

“Casey ve diğer BrainGate katılımcılarımız gerçekten olağanüstü. Bu erken klinik çalışmalara katıldıkları için muazzam bir övgüyü hak ediyorlar. Bunu, herhangi bir kişisel fayda elde etmeyi umdukları için değil, felçli diğer insanlar için iletişimi ve hareketliliği yeniden sağlayacak bir sistem geliştirmemize yardımcı olmak için yapıyorlar” diyor ortak yazar ve BrainGate deneme sponsoru-araştırmacısı Leigh Hochberg. Hochberg, Massachusetts General Hospital, Brown Üniversitesi ve VA Providence Sağlık Sistemi’nde nörolog ve sinirbilimcidir.

Yeni beyin-bilgisayar arayüzü, ALS’li adamın tekrar ‘konuşmasına’ izin veriyor | Bilim Günlüğü (sciencedaily.com): Yeni beyin-bilgisayar arayüzü, ALS’li adamın tekrar ‘konuşmasına’ izin veriyor.

Migren için önleyici tedavi yöntemleri arasında son dönemde öne çıkan atogepant türü haplar, İngiltere’de Ulusal Sağlık Hizmetleri (NHS) kapsamında uygulamaya sokuluyor.

Kronik ve epizodik migren için önleyici tedavide kullanılacak ağızdan alınan ilk ilacın, kısa süre içerisinde hastalara verilmesi bekleniyor.

Sağlık uzmanları ülkede yaklaşık 170 bin kişinin yeni tedavi yönteminden yararlanabileceğini belirtiyor.

Migren, şiddetli baş ağrılarıyla kendisini gösteriyor ve atak döneminde kişinin günlük faaliyetlerini yerine getirmesini zorlaştırabiliyor.Ayda 15 günden daha az ağrılı dönemler epizodik migren olarak adlandırılıyor. Her ay 15 günden uzun süren ağrılı dönemlerse kronik migren olarak tanımlanıyor.

Yeni uygulamaya sokulacak ilaç, diğer tedavilere yanıt vermeyenler ya da iğne olamayanlar için tavsiye edilecek İngiltere’de klinik gözlemci kuruluş NICE (National Institute for Health and Care Excellence), deneme sürecinde yetişkinlerin bir bölümünde etkili olduğu görülen ilacın Ulusal Sağlık Hizmetleri’nde kullanılmasını tavsiye etti.

Migren, genellikle başın bir tarafındaki zonklayıcı ağrılarla tarif ediliyor ve birkaç gün sürebiliyor. Diğer semptomlar ise yorgunluk, ışığa hassasiyet ve konuşma güçlüğü. Migrenden kaç kişinin muzdarip olduğu bilinmiyor ancak NHS’e göre İngiltere’de migren hastası yaklaşık 6 milyon kişi var.

Kadınlar, erkeklere göre migrene daha yatkın.

Atogepant tipi ilaçlar, hem kronik migren hem de epizodik migren için önleyici tedavi sunabiliyor.

Migraine Trust adlı vakıf, gelişmeyi “olumlu bir adım” olarak görmekle birlikte, birçok kişinin bu tür yeni ilaçlara ulaşmakta zorluk yaşadığının da altını çiziyor.

Bunun nedenleri arasında, ilacın doktorlar tarafından yeterince bilinmemesi ve uzman hekimlere erişimde uzun bekleme listelerinin olması gösteriliyor.

“Gepant” grubu olarak ifade edilen ilaçlar, birkaç yıldır deneniyor ancak henüz yaygın kullanıma sokulmadı. Atogepant da bunlardan birisi.

Araştırmalara göre, beyindeki kalsitonin gen ilişkili peptid (CGRP) adlı bir kimyasal, migrende hem ağrı hem de ışığa hassasiyette rol oynuyor. Atogepant, anti-CGRP ilaçların yeni bir türü olarak, özellikle migren tedavisi için tasarlandı. İlaç, CGRP proteini reseptörünü bloke ederek işlev görüyor. Yeni nesil ilaçların eski tedavi yöntemlerine göre daha az yan etkisi bulunduğu da kaydediliyor.

Atogepant ile benzerlik taşıyan rimegepant da İngiltere ve İskoçya’da bazı hastalara verildi. Brighton kentinden Deborah Sloan bu ilacı alanlardan. BBC’ye kendi deneyimini anlatan Sloan, 40 yıl boyunca kronik migren ağrısı yaşadıktan sonra ilaç tedavisi sayesinde hayatının normale döndüğünü söylüyor. Deborah Sloan, her ayın yaklaşık 20 günü migren ağrıları çekmiş ve sağlığı nedeniyle iki kez işini bırakmak zorunda kalmış. Öte yandan bu ilaca, reçete yazabilecek doktor için uzun bekleme listeleri nedeniyle ilk olarak ücretli şekilde ulaşabilmiş.

Migren için yeni tedavi umudu: Hap olarak alınacak ilaç İngiltere’de kullanıma sokuluyor – BBC News Türkçe: Migrene yeni tedavi umudu: Hap olarak alınacak ilaç İngiltere’de kullanıma sokuluyor.

Belçika’da, trafik kontrolleri sırasında birkaç kez kanında yüksek oranda alkol bulunduğu tespit edilen ve ehliyetine el konan erkek sürücü, karara itiraz ettiği mahkemede beraat etti.

Bağımsız kurumlarca verilen iki farklı sağlık raporunda, 40 yaşındaki sürücünün, vücudun şekeri otomatik olarak alkole dönüştüren “Sarhoş Hasta Sendromu”na (auto-brewery sendromu) sahip olduğu belirlendi.

Belçikalı kamu yayıncısı VRT’ye göre, ilk kez 2019 yılındaki bir trafik kontrolünde, kanında yüksek oranda alkole rastlanan sürücü, içki içmediğini savundu. Polis tarafından ehliyetine el konan ve para cezası verilen sürücü, 2022 yılının Nisan ve Mayıs aylarında iki kez daha ‘alkollü araç kullanmaktan’ suçlu bulundu. Yapılan kontrollerde, Belçikalı sürücünün kanında, yaklaşık 8 ila 14 kadeh arasında içkiye denk gelen, binde 2,09 promil alkole rastlandı.Bir bira fabrikasında çalışan Belçikalı sürücü, alkollü olarak direksiyon başına geçmediğini öne sürdü.

Her seferinde ehliyetine 15’er gün el konan sürücü hakkında Brugge Mahkemesi’nde dava açıldı. Sürücü alkol içmediği savunmasını tekrarladı. Buna rağmen, trafik kontrollerinde kanında yüksek oranda alkol bulunduğunu söyleyen sürücü, bunun nedeninin belirlenmesi için doktora başvurdu. İki ayrı hekim tarafından yapılan inceleme sonucu, Belçikalı sürücünün “sarhoş hasta sendromu” (auto brewery sendromu) adı verilen bir rahatsızlığa sahip olduğu belirlendi.

“Bağırsak fermantasyonu” olarak da bilinen ve oldukça nadir görülen bu hastalığa yakalanan kişilerde, vücuttaki şeker, otomatik olarak alkole dönüşüyor. Yani bir başka deyişle, bu kişiler hiç içki içmese dahi sarhoş olabiliyor.

Duruşma öncesi iki bağımsız hekim tarafından yapılan sağlık testlerinde Belçikalı sürücü, 24 saat boyunca şekerli yiyeceklerle beslendi ve alkollü içecek içmedi.

‘Dünya çapında yaklaşık 20 hasta var’

İnceleme sonucu, 40 yaşındaki sürücünün vücudu, karbonhidratları büyük oranda alkole dönüştürdü. Mahkeme tarafından atanan üçüncü bir hekim de, yaptığı incelemede aynı sonuçları elde etti. Bunun üzerine mahkeme, Belçikalı sürücünün, varlığından haberdar olmadığı, öngöremediği, önleyemediği bir rahatsızlıktan muzdarip olduğunu belirterek, “mücbir sebep” gerekçesiyle beraatine karar verdi. Brugge Mahkemesi hakimi, sürücünün yorgunluk veya bilişsel sorunlar gibi herhangi bir alkol zehirlenmesi belirtisi yaşamadığını da vurguladı.

Belçikalı sürücünün avukatı Anse Ghesquière, VRT’ye, “Soru aslında böyle bir durumun etkilerinin ne olduğudur. Bu konuda söylenecek çok az şey var çünkü tıp bilimi bu konuda neredeyse hiçbir şey bilmiyor. Dünya çapında yalnızca yirmi kadar vaka biliniyor” dedi.

Sarhoş Hasta Sendromu: Vücudunun alkol ürettiğini kanıtlayan Belçikalı sürücü ceza almaktan kurtuldu – BBC News Türkçe: Sarhoş Hasta Sendromu: Vücudunun alkol ürettiğini kanıtlayan Belçikalı sürücü ceza almaktan kurtuldu.

Cilt kanserinin en ölümcül türü olan melanoma karşı dünyanın ilk “kişiselleştirilmiş” mRNA aşısının denemesi İngiltere’de yapılıyor.

Geçtiğimiz Ağustos ayında kafa derisindeki melanom büyümesi ameliyatla alınan 52 yaşındaki Steve Young, aşıyı deneyecek ilk hastalardan biri. Aşı, bağışıklık sisteminin kalan kanserli hücreleri tanımasına ve yok etmesine yardımcı olmak üzere tasarlandı. Bu şekilde kanserin geri dönmeyeceği umuluyor. Aşı, mRNA-4157 (V940), mevcut Covid aşılarıyla aynı teknolojiyi kullanıyor ve son aşama Faz 3 denemelerinde test ediliyor. University College London Hospitals’da (UCLH) yapılan denemede doktorlar bu aşıyı, bağışıklık sisteminin kanser hücrelerini öldürmesine yardımcı olan pembrolizumab ya da Keytruda adlı ilaçla birlikte veriyorlar.

Genetik imza

Moderna ve Merck Sharp and Dohme (MSD) tarafından üretilen kombine tedavi, klinik deneyler dışında henüz sağlık sisteminde rutin kullanıma sunulmuş değil.

Avustralya da dahil diğer bazı ülkelerde de daha fazla kanıt toplamak ve daha yaygın uygulanıp uygulanmayacağını görmek için hastalar üzerinde denemeler yapılıyor.

Aşı, kişiselleştirilmiş olarak, yani yapısı her bir hastaya uyacak şekilde değiştirilerek sunuluyor.

Hastanın kendi tümörünün genetik yapısına uyumlu şekilde oluşturuluyor. Vücuda yalnızca bu kanser hücrelerinde bulunan belirteçlere veya antijenlere saldıran proteinler veya antikorlar üretmesi için talimat veriyor.

‘Heyecan verici’

UCLH araştırmacısı Dr. Heather Shaw, aşının melanomlu hastaları tedavi etme potansiyeline sahip olduğunu ve akciğer, mesane ve böbrek tümörleri gibi diğer kanserlerde de test edildiğini söyledi.

“Bu gerçekten uzun zamandır gördüğümüz en heyecan verici şeylerden biri” diyen Shaw şu bilgiyi verdi:

“Kesinlikle hasta için özel olarak üretildi – bunu başka bir hastaya veremezsiniz çünkü işe yaramaz. Bu tür şeyler son derece teknik ve hasta için özel olarak üretiliyor.” Uluslararası araştırmanın İngiltere ayağı, Londra, Manchester, Edinburgh ve Leeds dahil olmak üzere sekiz merkezde en az 60-70 hasta toplamayı hedefliyor. Londra’da tedavi gören Young, “Gerçekten çok heyecanlıyım. Kanseri durdurmak için en iyi şansım bu” dedi.

Melanomun yaygın belirtileri şunlardır:

• yeni bir anormal ben
• büyüyen veya değişen bir mevcut ben
• önceki normal deri dokusunda değişiklik

Güneşten korunmak ve ciltte değişiklik olup olmadığını düzenli şekilde kontrol etmek önemli.

Bir melanom ne kadar erken teşhis edilirse, tedavisi o kadar kolay ve tedavinin başarılı olma olasılığı o kadar yüksek oluyor.Aralık ayında yayınlanan Faz 2 deneme verileri, immünoterapi Keytruda ile birlikte aşı alan ciddi yüksek riskli melanomlu kişilerin üç yıl sonra ölme veya kanserlerinin geri gelme olasılığının, sadece ilaç alanlara göre neredeyse yarısı (%49) olduğunu ortaya koymuştu.

Cilt kanseri: Kişiye özel ilk aşı İngiltere’de test ediliyor – BBC News Türkçe: Kişiye özel ilk cilt kanseri aşısı İngiltere’de test ediliyor: ‘Heyecan verici’

İngiltere ve İsveç merkezli şirket bugün yaptığı açıklamada kararın “tamamen ticari” olduğunu söyledi ve satışlardaki düşüş ile yeni Covid varyantlarını hedefleyen piyasadaki diğer aşıları gerekçe gösterdi.

Şirket Mart ayında Avrupa Birliği pazarlama iznini gönüllü olarak geri çekmişti.

Bugünkü açıklamada aşının kullanıma girdiği ilk yılda 6,5 milyondan fazla hayat kurtarıldığı ve küresel olarak 3 milyarın üzerinde doz tedarik edildiği söylenAstraZeneca, “Çabalarımız dünyanın dört bir yanında takdir edildi ve küresel salgının sona erdirilmesinde kritik bir bileşen olarak görülüyor. Şimdi bu dönemi kapatarak ileriye dönük net bir yol belirleyeceğiz” dedi. AstraZeneca, 2020’nin ilk yarısında patlak veren koronavirüs pandemisi sırasında Covid-19 aşısını oldukça hızlı bir şekilde piyasaya sürmüştü.

Oxford Üniversitesi ile birlikte geliştirilen aşı, ilk başta maliyetine sunuldu, ancak AstraZeneca 2021’in sonlarında kâr amacıyla satmaya karar verdi.

Zamanla dünya Vaxzevria adlı aşıdan uzaklaşarak başta ABD’li ilaç devi Pfizer ve Almanya merkezli BioNTech tarafından üretilen mRNA aşısı gibi diğer aşılara yöneldi.

AstraZeneca aşısında nadir görülen kan pıhtılaşması sorunu da gerilemesinde etkiliydi. Bunun yanı sıra Covid kısıtlamalarının dünya çapında tamamen kaldırılmasıyla şirketin satışları düşmeye devam etti.

AstraZeneca, Avrupa, Orta Doğu ve Afrika bölgelerinde aşının piyasadan çekilmesi sürecini başlattığını belirtti.Nadir görülen yan etkiyi kabul etti. AstraZeneca’nın ürettiği Covid aşısı genel olarak güvenli ve etkili olarak değerlendirilse de Trombositopeni Sendromlu Tromboz (TTS) olarak bilinen nadir ancak ciddi bir yan etki riski taşıdığı ortaya çıkmıştı.

Aşı, 18 yaş ve üzeri kişilerde, genellikle üst kola, yaklaşık üç ay arayla iki enjeksiyon şeklinde uygulanıyordu. Bazı ülkeler tarafından takviye aşısı olarak da kullanıldı. Vaxzevria, Covid-19’a neden olan SARS-CoV-2 virüsünden bir protein yapma genini içerecek şekilde modifiye edilmiş adenovirüs ailesinden başka bir virüsten oluşuyor ve virüsün kendisini içermiyordu.

Nisan 2021’de aşı olduktan sonra kan pıhtısı nedeniyle beyin hasarına uğrayan ve çalışamayan iki çocuk babası Jamie Scott şirkete yönelik ilk yasal süreci başlatmıştı.

Aşıyla ilgili toplu bir davada birden çok iddiayla karşı karşıya olan AstraZeneca, geçtiğimiz aylarda Covid aşısının bu yan etkiye neden olabileceğini ilk kez mahkeme belgelerinde kabul etti. Bazı davacılar yakınlarını kaybettiklerini, bazılarıysa aşının ciddi sağlık sorunlarına yol açtığını iddia ediyor. AstraZeneca iddialara karşı çıkıyor ancak Şubat ayında İngiliz Yüksek Mahkemesi’ne sunduğu yasal bir belgede Covid aşısının “çok nadir durumlarda TTS’ye neden olabileceğini” doğruladı.

AstraZeneca, piyasadaki yeni aşıları gerekçe göstererek Covid-19 aşısını dünya çapında geri çekiyor – BBC News Türkçe: AstraZeneca, piyasadaki yeni aşıları gerekçe göstererek Covid-19 aşısını dünya çapında geri çekiyor..