Bilim insanları, ışık kullanarak beyin hücrelerini kontrol etme buluşu nedeniyle 2026 Nobel Ödülü’nü kazandı.

Minik alglerde yapılan bir keşif, bilim insanlarının ışık kullanarak beyin hücrelerini açıp kapatmalarına olanak tanıyan ve Nobel Ödülü kazandıran bir buluşa yol açtı. Devrim niteliğindeki bu teknik, araştırmacıların hafızayı aktive etmelerine yardımcı oldu ve görme yetisini geri kazandırma ve beyin rahatsızlıklarını tedavi etme konusunda yeni olanaklar sunuyor.

Daha fazlasını oku

Bazı İnsanlar Yüksek Risk Gen Taşımasına Rağmen Alzheimer’dan neden kurtulur?

Bilim insanları, Alzheimer hastalığı riski yüksek genetik yatkınlığı olan bazı kişilerin 80’li yaşlarına kadar zihinsel olarak keskin kalmasının nedenini keşfetti; beyni zararlı protein birikiminden koruyan nadir bir mutasyon ortaya çıkardılar. Bulgular, erken beyin hasarını önlemenin potansiyel yeni bir yolunu ortaya koyuyor ve bu doğal savunmayı taklit eden tedavilerin önünü açabilir.

Daha fazlasını oku

Fare nasıl yapılır: embriyo gelişimi çarpıcı ayrıntılarla görüntülendi.

Seattle’daki Washington Üniversitesi’nde genom bilimcisi olan ve Science dergisinde yayınlanan çalışmayı yöneten Jay Shendure, diğer hayvanların, özellikle memelilerin çoğunun soy ağacını bu şekilde izlemenin mümkün olmadığını söylüyor. C. elegans şeffaftır ve her solucan tam olarak aynı şekilde gelişir; aynı 959 hücre, değişmeyen bir hücre bölünmesi modelini izler.

Ancak fare gibi memelilerde -gelişim gizlidir ve hücre sayısı milyarlarla ifade edilir- büyüme faktörleri gibi dış etkenler, bir hücrenin kaderini, örneğin akciğerlere mi yoksa karaciğere mi yerleşeceğini etkiler. Shendure’ye göre biyolojideki kilit sorulardan biri, bu tür bir rastgeleliğin, aynı türün bireylerinin genel olarak aynı şekle sahip olmalarına nasıl yol açabildiğidir. “İkizler aynı görünür, insanlar da bir bakıma aynı görünür, ancak ikizler bile çok farklı hücre bölünmeleri yoluyla gelişir,” diyor.

Kaynak ve devamına Buradan ulaşabilirsin.

Salgın korkusu: Bilim insanlarının bildikleri ve Rusya’nın söylemek istemedikleri

Sibirya’daki bir laboratuvarda 28 yaşında bir araştırmacının muhtemelen zatürreden kaynaklı ölümü, olayın daha geniş bir salgına yol açıp açmayacağı konusunda uluslararası endişeye neden oldu. Biyogüvenlik uzmanları, bunun son derece düşük bir olasılık olduğunu kamuoyuna garanti ediyor. Olayla ilgili endişeleri, şeffaflığın olmamasından kaynaklanıyor.

Rus hükümetinin kısıtlı açıklamaları ve doğrulanmamış laboratuvar kazası söylentileri, Dünya Sağlık Örgütü (DSÖ) ve ABD hükümetinin epidemiyolojik verilere yönelik taleplerini artırdı. Rus yetkililer ancak 7 Ekim’de, araştırmacının ölümünden beş gün sonra, araştırmacının veba aşısı olduğunu ve “binlerce testin” ne kendisinin ne de maruz kalmış olabilecek diğer kişilerin tehlikeli patojenler açısından pozitif sonuç vermediğini ortaya koyduğunu açıkladı.

Kaynak ve devamını okumak için Buraya tıklayabilirsin.

Rolleri tersine çevirmek: Kanseri yenmek için nöroplastisiteyi yeniden kullanmak

Tümör tamamen ve objektif olarak ortadan kalkmışken kanserin nasıl devam etmesi mümkün olabilir? Baş ve boyun cerrahi onkolojisi pratiğimin başlarında, patoloji raporu kusursuz olan bir hastayı tedavi ettim; tam rezeksiyon, negatif sınırlar ve kalıntı hastalık yoktu, ancak yüzündeki uyuşma giderek kötüleşti. Her takip ziyareti, mikroskobun bize söyledikleri ile sinirlerinin vücuduna söyledikleri arasındaki uyumsuzluğu daha da belirginleştirdi. Patolojik “iyileşme” ile nörolojik gerileme arasındaki bu uçurum beni rahat bırakmadı.2012 yılında, bu paradoksun etkisiyle, kanserin periferik sinirlere ne gibi etkilerde bulunduğunu ve kötü huylu tümörün ortadan kaldırılmasının neden yetersiz kaldığını araştırmaya başladım. Yaygın görüş, sinirleri kanserin yayılması için pasif kanallar, istila için anatomik otoyollar olarak ele alıyordu, başka bir şey değil. Çalışmalarım daha sonra bu paradigmayı alt üst edecekti. Sinirler, kanser hücreleri tarafından bağışıklık sisteminden kaçmak için hasar görebilen ve yeniden programlanabilen aktif immün düzenleyici organlardır. Daha da önemlisi, kanser tedavisi için bu ele geçirme geri döndürülebilir. Ancak o zamanlar bu etkileşimleri inceleyen bir alan yoktu. Bu soruyu klinikten laboratuvara kadar takip ederken, izole gözlemler olarak başlayan şey, periferik sinir sisteminin tümör ilerlemesinin, bağışıklık sisteminden kaçmanın ve tedaviye direncin dinamik, hedeflenebilir bir düzenleyicisi olduğunu gösteren tamamen yeni bir disiplin olan kanser nörobilimine dönüştü.

Kaynak ve devamına ulaşmak için Buraya tıklayabilirsin.

Dünyanın en yaşlı kara hayvanı Jonathan’da görülen aşırı uzun ömürlülüğe dair epigenetik bilgiler.

Aldabra dev kaplumbağaları (Aldabrachelys gigantea ) olağanüstü uzun ömürlüdür. Uzun ömrünün moleküler temelini araştırmak için 194 yaşında bir Aldabra kaplumbağası olan Jonathan’ın genomunu ve metilomunu diziledik. Diğer dev kaplumbağalara (A. gigantea veChelonoidis abingdonii ) kıyasla, Jonathan’ın çoğu yaşlanma yolunda benzersiz gen varyantları bulunmaktadır. Dahası, Jonathan, 5 yaşındaki bir yavrudan yaşlı yetişkinlere kadar değişen yaşlardaki dört diğer Aldabra kaplumbağasına kıyasla önemli DNA metilasyonu ve metilasyon entropisi değişikliklerine sahiptir. Özellikle, Jonathan’ın metilomundaki düşük entropili bölgelerin, mitokondriyal elektron taşıma zinciri ve RNA metabolizmasında yer alan genlerin promotörleri açısından zengin olduğunu bulduk. Bu, bu yollardaki genlerin yüksek doğrulukta transkripsiyonunun uzun ömürlü türler için çok önemli olabileceğini düşündürmektedir. Bulgularımız, gen promotörlerinde düşük metilasyon entropisinin korunmasının, verimli mitokondriyal enerji üretimi, verimli RNA işlenmesi ve verimli genomik onarımla bağlantılı olduğu bir yaşlanma modelini desteklemektedir.

Bu metnin devamına ve kaynağa ulaşmak için Buraya tıklayabilirsin.

Kanserde yeni umut : kemik iliğinin %95’i Tümörle kaplı hastayı iyileştirdi.

Vücudumuzda “doğal katil” (Natural Killer – NK) adı verilen özel bağışıklık hücreleri mevcut. Bunların görevi, vücuttaki anormal hücreleri (kanser veya virüslü hücreler) tespit edip yok etmek. Ancak kanser hücreleri bazen kendilerini gizleyerek bu hücrelerden kaçabiliyor. Bilim insanları, bu NK hücrelerini laboratuvar ortamında genetik açıdan modifiye ederek onlara iki önemli “radar” (alıcı) ekledi: CD19-CAR alıcısı: Bu, kanser hücresinin üzerindeki CD19 adlı proteini tanıyan bir kilit-anahtar sistemi. Hücreye “Git ve üzerinde bu işaret olan hücreyi bul” talimatını veriyor. CD16 alıcısı: Bu da bağışıklık sisteminin diğer antikorlarla işbirliği yapmasını sağlayan bir bağlantı noktası. Böylelikle, modifiye edilmiş NK hücresi, üzerindeki CAR radarı sayesinde kanserli hücreye doğrudan yapışıyor ve onu zehirli proteinlerle patlatıyor. Tedaviye Rituximab adlı ilaç da eklendiğinde, saldırıyı şiddetlendiriliyor. Bulguların Amerikan Hematoloji Derneği’nin yıllık toplantısında sunulacağı belirtiliyor.

Daha fazlasını oku

Bilim insanları, süper bakterilere karşı mücadelede devrim yaratabilecek bir bakteri öldürme mekanizması keşfetti.

İlaç dirençli bakterilerin tedavisi giderek zorlaşıyor ve bu durum bilim insanlarını yeni antibiyotik hedefleri aramaya itiyor. Araştırmacılar, birbiriyle ilişkisiz birkaç virüsün, bakteri hücre duvarının yapımı için gerekli olan MurJ adlı önemli bir bakteri proteinini etkisiz hale getirdiğini keşfetti. Yüksek çözünürlüklü görüntüleme, bu viral proteinlerin MurJ’yi tek bir pozisyona kilitleyerek hücre duvarı yapımını durdurduğunu ve bakterinin ölümüne yol açtığını gösteriyor.

Virüsler, MurJ adı verilen bir bakteri yaşam hattını nasıl devre dışı bırakacaklarını ortaya koyarak, yeni nesil antibiyotiklerin planını barındırabilir. Burada, üç farklı faj Sgl proteini, flippaz MurJ’yi dışa dönük bir durumda kilitliyor ve antibiyotik keşfi için bir şablon sağlıyor. (Fotoğraf: Juliet Lee)
Daha fazlasını oku