Prokaryotlarda Genetik Varyasyon…

Önemli noktalar:

  • Transformasyon sırasında, bakteriler, ortamlarında bulunan DNA parçalarını alırlar.
  • Transdüksiyon sırasında, DNA, bir virüs aracılığı ile bir bakteriden yanlışlıkla alınır.
  • Konjügasyon sırasında, DNA hücreler arasındaki bir tüp aracılığı ile bakteriler arasında aktarılır.
  • Genetik malzemenin genomda yer değiştirebilen segmentleri, bir yerden diğerine atlayabilen DNA parçalarıdır. Bakterilere antibiyotik direnci kazandıran ya da hastalık yapıcı olmalarını sağlayan bakteriyel genleri hareket ettirebilirler.

Giriş

“Klon” kelimsini duyduğunuzda aklınıza ne geliyor? Dolly isimli koyun ya da moleküler biyoloji laboratuvarlarında yapılan deneyler mi? Bunlara ek olarak, çevrenizdeki bakteriler (derinizdeki, bağırsağınızdaki ya da mutfak lavabosunda büyümekte olanlar) de sürekli olarak kendilerini “klonlamaktadırlar”.

Bakteriler, ikili fisyon aracılığı ile ikiye bölünerek çoğalırlar. İkili fisyon ya da ikiye bölünme sonucu, ebeveyn bakterilerin klonları ya da genetik olarak tıpatıp aynı kopyaları meydana gelir. “Çocuk” bakteriler, genetik olarak ebeveyn bakterilerin birebir aynısı oldukları için, ikili fisyon, gentik rekombinasyon ya da genetik çeşitlilik anlamında herhangi bir fırsat sunmaz (arada sırada meydana gelen rasgele mutasyonlar harici). Bu, eşeyli üremeden tamamen farklıdır.

Genetik varyasyon yine de, türlerin çevrelerindeki değişime, doğal seçilim yoluyla uyum sağlamalarına olanak sağlayarak hayatta kalmaları açısından büyük önem taşır. Bu bakteriler için olduğu kadar bitkiler ve hayvanlar için de doğrudur. Bu yüzden de, prokaryotların, konjügasyon, transformasyon ve transdüksiyon adı verilen bu üç mekanizma ile genlerini paylaşabiklerine şaşırmamak gerekir.

Transformasyon

Transformasyon sırasında bakteriler, çoğu zaman diğer bakterilerin bıraktıkları DNA parçalarını alırlar. Laboratuvarda DNA bilim insanları tarafından da eklenebilir (isterseniz biyoteknoloji makalesine göz atabilirsiniz). DNA, plazmid adı verilen dairesel formda bulunuyorsa, alıcı hücre tarafından kopyalanıp, sonraki nesillere aktarılabilir.

Sol: transformasyonda alınan plazmid.

Sağ: transformasyonla alınmış doğrusal DNA fragmanları, homolog rekombinasyon sonucu bakteri kromozomuna aktarılır.
Görselin uyarlandığı kaynak: “Conjugation,” Adenosine (CC BY-SA 3.0). Uyarlanmış görsel under a CC BY-SA 3,0 lisanslıdır.

Bu neden önemlidir? Zararsız bir bakterinin, patojen (hastalık yapan) bir bakteriden bir toksin aldığını ele alalım. Alıcı hücre, aldığı DNA’yı kendi kromozomuna entega ederse (homolog rekombinasyon adı verilen bir süreçle) o da patojen özellikler kazanabilir.

Transdüksiyon

Transdüksiyonda, bakteriler enfekte edebilen virüsler, kromozomal DNA’nın kısa parçalarını “yanlışlıkla” aktarırlar.

Evet! Bakteriler de virüs kapabilir! Bakteriyofaj adı verilen virüsler, bakterileri enfekte ederler. Diğer virüsler gibi, bakteriyofajlar da, biyolojik dünyanın korsanlarıdır: hücrelerin kaynaklarına hükmederek daha fazla bakteriyofaj elde etmek için onları kullanırlar.

Bu süreç, yarım yamalak bir süreçtir. Konak hücrenin DNA parçaları bazen yeni bakteriyofajın içinde kalır. Bu “hatalı” bakteriyofajların biri diğer hücreleri enfekte ettiğinde, DNA’sını aktarır. Bazı bakteriyofajlar, konak hücre DNA’sını parçalar ve bu transferin daha olası hale gelmesini sağlar\[^1\].

Bakteriler dışındaki diğer prokaryotlardan olan arkeler, bakteriyofajlar tarafından enfekte edilemezler ancak genetik malzemelerini bir bireyden diğerine aktaran, onlara özel virüsler de mevcuttur.

Konjugasyon

Konjügasyonda, DNA bir bakteriden diğerine aktarılır. Verici hücre, pilus adı verilen bir yapı ile kendini alıcı hücreye doğru çektiğinde, hücreler arasında DNA aktarımı gerçekleşir. DNA çoğu durumda plazmid formundadır.

Verici hücreler, üreme faktörü (ya da F faktörü) adı verilen DNA parçaları içerdikleri için tipik olarak verici olarak davranırlar. Bu DNA parçaları, cinsiyet piluslarını oluşturan proteinleri kodlar. Ek olarak, konjügasyon başladığında DNA transferinin gerçekleştiği özel bir bölgeye de sahiptirler\[^2\].

F faktörü, konjügasyon sırasında aktarılırsa, alıcı hücre, F\[^+\] vericisine dönüşür ve kendi piluslarını oluşturarak, diğer hücrelere DNA aktarabilir. Bir vampirin, ısırarak diğer insanları vampire dönüştürmesini bir benzetme olarak düşünebiliriz.

Genetik malzemenin genomda yer değiştirebilen segmentleri

Genetik malzemenin genomda yer değiştirebilen segmentleri de bakteri genetiği açısından önemlidir\[^3\]. Bu DNA parçaları, bir genom içinde bir yerden diğerine, kendilerinin kopyasını yapıp yapıştırarak ya da yeni yerlere ekleyerek “atlayabilir”. Genetik malzemenin genomda yer değiştirebilen segmentlerini, sadece bakterilerde değil, siz ve ben gibi diğer birçok organizmada da bulabiliriz.

Genetik malzemenin genomda yer değiştirebilen segmentleri, bakterilerde antibiyotik direncini ve patojen genleri (bakterilerin hastalık yapıcı özellikler kazanmalarını sağlayan genler) taşıyabilir\[^{4, 5,6}\]. Genetik malzemenin genomda yer değiştirebilen segmentlerinden biri, kromozomdan bir plazmidin içine atlarsa, taşıdığı genler transformasyon ya da konjügasyon yoluyla diğer bakterilere aktarılabilir. Bu da genlerin popülasyon içinde hızlı bir şekilde yayılmasını sağlar.

Sonuç

Bakterilerde üreme çok hızlıdır, bir nesil bazı türlerde birkaç dakika içerisinde gelişebilmektedir. Nesil süresinin bu kadar kısa olması, rasgele mutasyonlarla ve makalede gördüğümüz gentik rekombinasyon mekanizması ile bir araya geldiğinde, bakteriler ve diğer prokaryotların çok hızlı bir şekilde evrimleşmesini sağlar.

Bu iyi bir şey midir? Bakış açısına göre değişir. Hızlı evrimleşme, bakterilerin, ortama antibiyotik verilmesi gibi çevresel değişimlere çok hızlı bir şekilde uyum sağlamasını sağlar. Bu onlar açısından iyi olsa da bizim açımızdan, özellikle de enfekte edildiysek son derece kötü bir durumdur.Antibiyotik direncinin nasıl evrimleşebileceği hakkında daha fazla bilgi edinmek ister misiniz?

Kaynak ve devamını okuman için : Prokaryotlarda Genetik Varyasyon (Makale) | Khan Academy

Moleküler Biyoloji ve Genetik Dersleri 

Moleküler biyoloji ve genetik, canlı organizmaların temel yapı taşları olan moleküllerin yapılarını, işlevlerini ve etkileşimlerini inceleyen disiplinlerdir. Bu alanlar, genetik materyalin (DNA ve RNA) yapısını ve işlevini, gen ifadesinin düzenlenmesini, hücre içi sinyal iletimini, protein sentezini ve hücre döngüsünü kapsar. Ayrıca, genetik varyasyonun neden olduğu fenotipik farklılıkları ve kalıtımın mekanizmalarını da araştırır.

Moleküler biyoloji ve genetik bölümünde, öğrencilere hücre biyolojisi, genetik, mikrobiyoloji, biyokimya, biyoinformatik, biyoteknoloji ve çevre biyolojisi gibi derslerin yanı sıra laboratuvar deneyimleri de sağlanır. Bu sayede öğrenciler, moleküler düzeydeki biyolojik süreçleri anlamaya ve analiz etmeye yönelik temel bilgi ve beceriler kazanırlar.

Moleküler Biyoloji ve Genetik Dersleri
  • Moleküler Biyolojiye Giriş: Bu ders, hücrelerin temel yapı taşları olan moleküllerin (DNA, RNA, proteinler vb.) yapısını, işlevlerini ve etkileşimlerini inceler.
  • Hücre Biyolojisi: Bu ders, hücrenin yapısı, işlevleri, metabolizması, bölünmesi ve özelleşmesi gibi konuları kapsar.
  • Genetik: Genetik, organizmaların kalıtsal özelliklerinin nasıl geçtiğini ve değiştiğini inceleyen bir alandır. Bu ders genetik prensiplerini, kalıtımın temel yasalarını ve genetik mühendisliği gibi konuları ele alır.
  • Moleküler Hücre Biyolojisi: Bu ders, hücre içindeki moleküler işlemleri daha derinlemesine inceler. Özellikle hücrenin genetik materyalinin nasıl işlendiği, ifade edildiği ve düzenlendiği konularına odaklanır.
  • Biyoinformatik: Bu ders, biyolojik verilerin bilgisayar aracılığıyla analiz edilmesini ve yorumlanmasını sağlayan yöntemleri öğretir. Gen dizilim analizi, protein yapıları ve fonksiyonları gibi konular bu dersin içeriğini oluşturur.
  • Türk Dili 1, 2: Bu dersler, öğrencilere Türkçe dilbilgisi, yazım kuralları, sözcük bilgisi, dilin yapısal özellikleri ve dilin işlevleri gibi konuları öğretir. Ayrıca, dilin doğru ve etkili bir şekilde kullanımını geliştirmeyi amaçlar.
  • Genel Kimya: Genel Kimya, kimyanın temel prensiplerini ve kavramlarını içeren bir ders olarak başlar. Atom yapısı, kimyasal bağlar, gazlar, sıvılar, katılar, termodinamik gibi konuları kapsar.
  • Atatürk İlkeleri ve İnkılap Tarihi 1, 2: Bu dersler, Türkiye Cumhuriyeti’nin kurucusu Mustafa Kemal Atatürk’ün hayatı, ilkeleri ve yaptığı inkılapları öğretir. Türkiye’nin modernleşme süreci ve cumhuriyetin kuruluşu bu derslerin odak noktasıdır.
  • Genel Matematik: Bu ders, temel matematik prensiplerini içerir: cebir, geometri, trigonometri, fonksiyonlar, limitler ve türevler gibi konuları kapsar. Matematiksel düşünme becerilerini geliştirir.
  • İngilizce 1, 2: Bu dersler, öğrencilere İngilizce dilbilgisi, kelime bilgisi, dinleme, konuşma, okuma ve yazma becerilerini öğretir. İngilizce’nin iletişim aracı olarak kullanılmasını sağlar.
  • Genel Biyoloji Laboratuvarı: Bu ders, biyolojinin temel prensiplerini uygulamalı bir şekilde öğretir. Mikroskopi, hücre gözlemi, organizma sınıflandırması gibi konular laboratuvar deneyleriyle desteklenir.
  • Değerlerimiz: Bu ders, öğrencilere etik, ahlak, kültürel değerler ve toplumsal sorumluluklar hakkında bilgi verir. İnsan ilişkilerini, hoşgörüyü ve toplumsal uyumu güçlendirir.
  • Kariyer Planlama: Bu ders, öğrencilere kariyer hedefleri belirleme, iş arama becerileri, özgeçmiş hazırlama ve mülakat teknikleri gibi konularda rehberlik eder.
  • Organik Tarım: Organik tarımın prensipleri, uygulama yöntemleri, organik tarımın çevresel ve sağlık üzerindeki etkileri gibi konuları kapsar.
  • Hücre Biyolojisi: Bu ders, hücrenin yapısal ve işlevsel özelliklerini, metabolizmasını, bölünmesini ve özelleşmesini inceler.
  • Mikrobiyoloji: Bu ders, mikroskobik organizmaları, özellikle bakteri, virüs, mantar ve protozoaları inceler. Mikroorganizmaların yapısı, fizyolojisi, çoğalma şekilleri, patojenite mekanizmaları ve mikrobiyal biyoteknoloji gibi konuları kapsar.
  • Bakteriyoloji: Bu ders, bakterilerin yapısal özellikleri, fizyolojileri, çoğalma biçimleri, patojenitesi ve uygulamalı alanlardaki rolleri gibi konuları inceler.
  • Viroloji: Bu ders, virüslerin yapısı, replikasyonu, enfeksiyon mekanizmaları, evrimi ve virüs hastalıklarının önlenmesi ve tedavisi gibi konuları kapsar.
  • Metagenomiks: Bu ders, karmaşık mikrobiyal topluluklardaki genetik materyalin analizini ve yorumlanmasını içerir. Özellikle çevresel örneklerden elde edilen genomik verilerin analizine odaklanır.
  • Bitki Biyoteknolojisi: Bu ders, bitkilerin genetik mühendisliği, bitki hücre kültürü, bitki hastalıkları ve zararlılarına karşı mücadelede biyoteknolojik yaklaşımlar gibi konuları inceler.
  • Mikrobiyal Biyoteknoloji: Bu ders, mikroorganizmaların endüstriyel ve tarımsal uygulamalarda kullanılmasını inceler. Fermentasyon, biyoyakıt üretimi, gıda endüstrisi ve biyoremidiasyon gibi konular bu dersin içeriğini oluşturur.
  • Hücre Döngüsü ve Apoptoz: Bu ders, hücrenin yaşam döngüsünü (proliferasyon, büyüme, bölünme) ve programlı hücre ölümü olan apoptozisi inceler.
  • Fizyoloji: Bu ders, canlı organizmaların fonksiyonlarını ve bu fonksiyonların fizyolojik mekanizmalarını inceler. Özellikle insan fizyolojisi üzerine odaklanabilir.
  • Stres Biyolojisi: Bu ders, organizmaların stres yanıtlarını ve stresin biyolojik etkilerini inceler. Stres hormonları, stres adaptasyonu ve stresle başa çıkma mekanizmaları gibi konuları kapsar.
  • Çevre Biyoteknolojisi: Bu ders, biyoteknolojik yöntemlerin çevresel uygulamalarını inceler. Kirleticilerin biyolojik arıtılması, atık yönetimi ve çevresel koruma stratejileri gibi konuları ele alır.
  • Nanobiyoteknoloji: Bu ders, nanoteknolojinin biyoloji ve tıp alanındaki uygulamalarını inceler. Özellikle nanoölçekte malzemelerin tasarımı, sentezi ve biyolojik sistemlerle etkileşimi üzerine odaklanır.
  • Model Organizmalar: Bu ders, biyolojik araştırmalarda sıkça kullanılan model organizmaları (örneğin, fare, meyve sineği, maya, solucan vb.) inceler. Bu organizmalar, temel biyolojik süreçlerin anlaşılmasında ve hastalık modellerinin geliştirilmesinde önemli bir rol oynar.
  • Klinik Biyokimya: Bu ders, biyokimyanın tıbbi uygulamalarını inceler. Özellikle laboratuvar testlerinin prensipleri, hastalıkların tanısında ve tedavisinde biyokimyanın rolü üzerine odaklanır.
  • Hesaplamalı Biyoloji: Bu ders, biyolojik verilerin analizi ve modellemesi için bilgisayar tabanlı yaklaşımları inceler. Biyoinformatik, veri madenciliği, yapay zeka ve sistem biyolojisi gibi konuları kapsar.
  • İnsan Genetiği: Bu ders, insan genetiğinin temel prensiplerini ve insan sağlığı ile ilişkisini inceler. Genetik hastalıklar, genetik testler, farmakogenetik ve kişisel tıp gibi konuları ele alır.
  • Biyopolimerler: Bu ders, biyolojik kaynaklardan elde edilen polimerlerin yapıları, özellikleri ve uygulamalarını inceler. Özellikle biyo-plastikler, biyomalzemeler ve ilaç taşıyıcı sistemler gibi konuları kapsar.
  • Gelişim Biyolojisi: Bu ders, organizmaların embriyonik gelişimini ve morfolojik farklılaşmasını inceler. Hücre farklılaşması, organogenez, morfogenez ve gelişimdeki genetik kontrol mekanizmaları gibi konuları ele alır.
  • Yaz Stajı: Bu ders, öğrencilere yaz aylarında staj yapma fırsatı sunar. Bu stajlar, endüstriyel laboratuvarlarda, araştırma enstitülerinde veya klinik ortamlarda gerçekleştirilebilir ve öğrencilere pratik deneyim kazandırır.
  • Biyoteknoloji: Bu ders, biyolojik organizmaların ve sistemlerin endüstriyel ve tıbbi uygulamalarını inceler. Özellikle genetik mühendislik, biyomedikal teknolojiler, tarım biyoteknolojisi gibi konuları ele alır.
  • Biyoinformatik: Bu ders, biyolojik verilerin bilgisayar tabanlı analizini ve yorumlanmasını sağlar. Genomik, proteomik, filogenetik ve yapısal biyoinformatik gibi konuları kapsar.
  • Bağışıklık Sistemi Hastalıkları: Bu ders, bağışıklık sistemi ile ilişkili hastalıkları inceler. Otoimmün hastalıklar, alerjik reaksiyonlar, immün yetmezlik durumları gibi konuları ele alır.
  • Bitirme Projesi 1, 2: Bu ders, öğrencilerin bir araştırma veya uygulama projesi yürütmelerini ve sonuçlarını sunmalarını içerir. Öğrenciler genellikle danışmanları ile birlikte çalışarak bir bilimsel makale veya sunum hazırlarlar.
  • Moleküler Biyoloji Laboratuvarı Teknikleri: Bu ders, moleküler biyoloji laboratuvarlarında kullanılan temel teknikleri öğretir. PCR, DNA izolasyonu, elektroforez, DNA dizileme gibi teknikler uygulanır.
  • Biyokimya Laboratuvarı 1, 2: Bu ders, biyokimya prensiplerini laboratuvar ortamında uygulamayı sağlar. Protein analizi, enzim kinetiği, metabolizma analizi gibi konuları kapsar.
  • Hücre Biyolojisi Laboratuvarı: Bu ders, hücre biyolojisi ile ilgili deneylerin yapılmasını içerir. Hücre kültürü, hücre bölünmesi, hücre sinyalleşmesi gibi konuları uygulamalı olarak ele alır.
  • Moleküler Genetik Laboratuvarı: Bu ders, genetik araştırmalarda kullanılan moleküler teknikleri öğretir. Gen klonlaması, gen ifadesinin analizi, genetik manipülasyon gibi konular üzerinde durur.
  • Moleküler Hücre Biyolojisi Laboratuvarı: Bu ders, hücre içi moleküler süreçlerin incelenmesine yönelik laboratuvar deneylerini içerir. Protein-protein etkileşimleri, hücre sinyalleşmesi, hücre çoğalması gibi konuları kapsar.
  • Mikrobiyoloji Laboratuvarı: Bu ders, mikroorganizmaların izolasyonu, tanımlanması ve karakterizasyonunu içerir. Bakteri kültürü, mikrobiyal analiz teknikleri, antimikrobiyal duyarlılık testleri gibi konuları uygulamalı olarak işler.

Kaynak ve devamını incelemen için : Moleküler Biyoloji ve Genetik Dersleri  – Yörüngesiz.com (yorungesiz.com)

MIT, İç Kanamayı Durdurabilen Sentetik Kan Pıhtılaştırıcı Geliştirdi.

MIT’den bilim insanları organlardaki iç kanamayı durdurabilecek sentetik bir kan pıhtılaştırıcı üretti. Yeni geliştirilen sistem sayesinde kazalar sonrası travmalardan kaynaklanan iç kanama durdurularak, yaralılar için ekstra süre kazanılabilir. Yeni geliştirilen sistem nanoparçacıklar ve polimerler kullanarak doğal kan pıhtısı oluşumunu hızlandırıyor.

Normalde yara bölgesine tutunan trombositler, pıhtılaşma prosesinin tetikleyerek, yapışkan pıhtı formunu oluşturur. Yeni sistem iki ana bileşenden oluşuyor; trombositleri toplayan nanoparçacıklar ve fibrinojenleri taklit eden polimer. Nanoparçacıklar PEG-PLGA adı verilen biyo-uyumlu bir peptitten oluşuyor ve trombositleri etkinleştiriyor. Bu sayede trombositler yaralar gibi spesifik bölgelerde birikerek, konsantrasyonu arttırıyor.

Nanoparçacıkların boyutları 140 ve 220 nm arasında değiştiğinden, akciğerlerde tehlikeli pıhtı oluşumunu engelliyor. En önemlisi de ekip aynı zamanda, fibrinojeni taklit eden protein etiketiyle nano-parçacıkların üzerindeki bir kimyasal grupla çapraz bağlanma yapan bir sistem tasarladı. Böylece yara bölgesine nüfuz eden sentetik pıhtılaşma sistemindeki bileşenler birbirini bularak, yarayı daha verimli bir şekilde kapatılabiliyor. Çalışmanın başyazarı Celestine Hong, “Buradaki ana fikir, bu bileşenlerin her ikisi de kan dolaşımındayken, bir yara bölgesi varsa, hedefleme bileşeni yara bölgesinde birikmeye başlayacak ve çapraz bağlanma başlayacaktır.

Her iki bileşen de yüksek konsantrasyonda olduğunda, daha fazla çapraz bağlantı elde edersiniz. Bu da yapıştırıcıyı oluşturmaya ve pıhtılaşma sürecine yardımcı olur,” diyor. Ekip sistemi iç kanama modelli farelerde denedi ve ikili bileşenin sadece nanoparçacıklı(trombosit toplayıcı) sisteme göre iki kat daha iyi çalıştığı bulundu. Ayrıca ciddi bir immün reaksiyon görülmedi.  

Kaynak ve devamını okuman için : MIT, İç Kanamayı Durdurabilen Sentetik Kan Pıhtılaştırıcı Geliştirdi (gercekbilim.com)

Kanda Bulunan Bir Protein Egzersizin Bizi Nasıl Gençleştirdiğini Açıklayabilir

Egzersiz ve kan transfüzyonuyla, kanda yükselen trombosit faktör 4(PF4) adlı proteinin zihinsel olarak iyileşme sağladığı ve yaşlanma karşıtı olduğu bulundu. 3 farklı çalışmada aynı sonuca varan bilim insanları, PF4’ün bilişsel olarak iyileşme sağlayan süper bir kan faktörü olduğu belirtiyor. Yani egzersiz kandaki PF4 miktarını arttırarak vücudunuzun yaşlanmasını yavaşlatabilir.

Araştırma, ABD’deki California San Francisco Üniversitesi’nden (UCSF) ve Avustralya’daki Queensland Üniversitesi’nden iki ekip tarafından gerçekleştirildi. Trombosit ya da diğer adıyla plateletler kanda pıhtılaşmada önemli bir rol oynuyor. Kanamayı durduran fiziksel tıkaç görevi görmenin yanı sıra, bu küçük, çekirdeksiz kemik iliği hücresi parçaları, aggreasyonu teşvik eden kimyasallar salgılayan granüller içerir. PF4 proteini de, immün sistemin yaralar ve enfeksiyon üzerindeki tepkisine katkıda bulunur. Öyle görünüyor ki, bu  protein yaşlanma karşıtı(anti-aging) mekanizmalarda da yer alıyor.

Bu protein beyin,karaciğer ve böbreklerde klotho adı verilen enzimlere yön veriyor. “Genç kanı,klotho ve egzersiz beynimize bir şekilde ,” Hey, kendini iyileştir, “ diyebilir. PF4 sayesinde bu yenilemenin ardındaki dili öğrenmeye başlıyoruz,” diyor  UCSF’den anotomici Saul Villeda. Genç kanı çalışmasında, yaşlı farelere enjekte edilen PF4 proteininin beyindeki enflamasyonu azalttığı ve hayvanlarda hafızayı iyileştirdiği gösterildi. Özellikle yaşlandıkça kötüleşen sağlık durumlarının bir kısmını geri çevirdiği görüldü.

Bu araştırma parabiyoz olarak da bilinen önceki araştırmanın üzerine kuruldu. Bu araştırmada genç insanların veya diğer hayvanların kanının gençleştirici etkisi üzerine kuruldu. İşte genç kanında karakteristik olarak PF4’ün daha fazla olma eğilimindedir. İkinci araştırmada ise bilim insanları PF4 ile membran proteini klotho arasında bağ kurmaya çalıştı. Daha önceki araştırmada klothonun bilişsel gücü arttırdığı gösterilmişti. PF4 ise bu desteğin beynin sağ loblarına aktarılmasında görev alıyor. Hem genç hem de yaşlı fareler, daha sonra PF4’ü serbest bırakan klotho enjeksiyonundan sonra davranış testlerinde iyileşme gösterdi. Bu , beynin anıları oluşturduğu hipokampusta yeni bağlantıların oluşumunu artırdı .

Son olarak üçüncü çalışma, egzersizin farelerin kanına daha fazla PF4 saldığını buldu. PF4’ün yeni beyin hücrelerinin oluşumunda rol oynadığı ve ayrıca yaşlı farelerde hafıza fonksiyonlarını iyileştirdiği gözlemlendi. Egzersizin beyni zinde tutmaya yardımcı olabileceğini zaten biliyoruz ve görünen o ki PF4 bunda rol oynuyor. Gelecekte, normal bir şekilde aktif olamayan kişilere egzersizin faydalarını sağlayacak terapiler geliştirilebilir. Bu çalışmaların tümü fareler üzerinde gerçekleştirilmiş olsa da, bu bulguların büyük olasılıkla insan vücudu için de geçerli olacağı düşünülüyor .

PF4 “beyin sağlığının habercilerinin” gelecekteki tedavilerde yardımcı olabileceği çeşitli yollar öneriyor . UCSF nöroloğu Dena Dubal, ” Birbirimizden bağımsız ve şans eseri aynı şeyi bulduğumuzu anladığımızda gerçekten çok şaşırdık, ” diyor . “Üç ayrı müdahalenin trombosit faktörleri üzerinde birleştiği gerçeği, bu biyolojinin geçerliliğini ve tekrarlanabilirliğini gerçekten vurgulamaktadır.”

Araştırma Nature , Nature Aging ve Nature Communications’da yayınlandı .

Kaynak ve devamını okuman için : Kanda Bulunan Bir Protein Egzersizin Bizi Nasıl Gençleştirdiğini Açıklayabilir (gercekbilim.com)

Orak Hücre Anemisi İçin Geliştirilen İki Gen İlacı FDA Onayından Geçti

Geçtiğimiz hafta CRISPR gen düzenleme aracı kullanarak orak hücre anemisini tedavi eden iki ilaç FDA tarafından kabul edildi. Nobel ödüllü CRISPR teknolojisi geni istediğimiz yerden kesmeye yarayan bir teknolojidir. Vertex Pharmaceuticals tarafından üretilen Casgevy ve Bluebird Bio tarafından üretilen Lyfgenia ilacının kullanımına 12 yaş ve üstüne onay çıktı. Orak hücre anemisi kalıtsal bir kan hastalığı olup, kırmızı kan hücrelerinin orak şeklinde olmasından dolayı, oksijen taşıma kapasitesinin düşmesine neden olmaktadır.

Sadece ABD’de 100 binden fazla kişinin orak hücre anemisinden muzdarip olduğu düşünülmektedir. ABD’deki hastaların büyük kısmının siyahi olduğu belirtiliyor.  Vertex tedavisinin ABD fiyatı 2.2 milyon dolar iken, bluebird’ün tedavisi 3.1 milyon dolara mal olması bekleniyor. Bu iki tedavinin 2024 itibariyle başlanacağı belirtiliyor.  Casgevy, Jennifer Doudna ve CRISPR Therapeutics kurucu ortağı Emmanuelle Charpentier tarafından keşfedilen, DNA’daki hatalı genleri silmeye ya da kesmeye yarayan moleküler makaslar kullanıyor.

Bluebird’ün gen terapisinde nötral virüslere modifiye genler yerleştiriliyor. Yapılan ayrı klinik çalışmalarda, her iki tedavi de orak anemisi hastalarında ağrılı atakların azaltılmasına yardımcı oldu; Casgevy alan 31 hastadan 29’unda ve Lyfgenia alan 32 hastadan 28’inde iyileşme görüldü. FDA İlaç Denemelerini Takip Edecek FDA yetkilisi Peter Marks, “Bugünkü eylemler, onayı desteklemek için gereken bilimsel ve klinik verilerin titiz değerlendirmelerini takip ediyor ve FDA’nın insan sağlığı üzerinde ciddi etkileri olan durumlar için güvenli ve etkili tedavilerin geliştirilmesini kolaylaştırma konusundaki kararlılığını yansıtıyor” dedi. FDA, bluebird denemesinde iki hastada akut miyeloid lösemi bulunmasının ardından Lyfgenia’nın etiketine kan kanseri riskiyle ilgili bir uyarı ekledi. 

FDA yetkilileri, Vertex hastalarında bu tür vakalara rastlanmadığını ancak yan etkilerin takip edileceğini söyledi. Terapilerin kalıcı etkisine ilişkin veriler sınırlıdır, bu nedenle şirketler, onay alındıktan sonra 15 yıllık bir takip çalışması yoluyla potansiyel uzun vadeli güvenlik risklerini değerlendirmeyi planlıyor. FDA, hastaların kanser maligniteleri açısından yaşamları boyunca izleneceğini söyledi.

Gen terapileriyle tedavi birkaç ay sürebilir ve yüksek dozda kemoterapiyi gerektirebilir, bu da potansiyel kısırlık riski taşır. Yumurtaların dondurulması ve sperm bankacılığı gibi doğurganlığı koruma yöntemleri ticari sigorta kapsamında olsa da Bluebird CEO’su Andrew Obenshain, şirketin hükümet destekli planlar kapsamında kapsam aradığını söyledi. Orak hücre hastalığının uzun vadeli tek tedavisi kemik iliği naklidir, ancak bunun için uygun donörlerin bulunması gerekir. Orak hücre hastalarına yönelik diğer tedaviler, standart bakım veya kemoterapi ilacı hidroksiüre veya kırmızı kan hücrelerinin parçalanmasını yavaşlatmayı amaçlayan Pfizer’ın Oxbryta gibi günde bir kez kullanılan ilaçlardır.

Kaynak ve devamını okuman için : Orak Hücre Anemisi İçin Geliştirilen İki Gen İlacı FDA Onayından Geçti (gercekbilim.com)

Oral,Üriner ve Bağırsak Mikrobiyomunun Sağlığı Böbrek Taşı Oluşumunda Etkili.

Yeni bir bilimsel araştırmaya göre, bağırsak mikrobiyomunun yanısıra, üriner ve oral(salya ) mikrobiyomunun böbrek taşı oluşumuyla ilişkili olduğu ortaya kondu. “Böbrek taşı hastalarında her geçen gün artış yaşanıyor ve toplumun yaklaşık % 10’ununu etkiliyor. Önceki araştırmalarda antibiyotik kullananlarda bağırsak mikrobiyomu ile böbrek taşları arasında bir bağlantı olduğunu gösterilmişti. Biz de bu anlayışı ve potansiyel tedavileri ilerletebileceğimiz umuduyla diğer mikrobiyomlarla olan bağlantıyı da araştırmak istedik,” diyor St. Joseph’s Health Care London’dan Jeremy Burton.

Özel bir gen analizi tekniği kullanan araştırmacılar, üç bölgeden 30’u sağlıklı olan 83 kişide böbrek taşı oluşumunu inceledi. Böbrek taşlı bireylerde yapılan incelemede sadece üç mikrobiyomda değişiklik görüldü. Ayrıca böbrek taşı oluşturan bireylerin en azından 90 günden beri antibiyotik aldığı görüldü. Daha öncesinde antibiyotik kullanımı taş oluşumuyla ilişkilendirilmişti.

Western Üniversitesi Schulich Tıp ve Diş Hekimliği Okulu’ndan baş yazar Kait Al, “Shotgun(av tüfeği) metagenomik dizilimi olarak adlandırılan testimiz, bağırsakta hangi bakterilerin mevcut olduğunu ve bu bakterilerin genetik yeteneklerini veya nasıl çalıştığını keşfetmemize olanak sağladı, Ayrıca ağız ve idrar örneklerinin daha basit bir analizini de yaptık.”

Böbrek taşları çoğunlukla kristalize kalsiyum oksalat birikintileridir ve daha önceleri bu toksik atık birikintilerini parçalayabilen Oxalobacter formigenes bakterisi gibi spesifik mikropların olduğu düşünülüyordu. Fakat araştırmacılar aynı zamanda kalsiyum oksalat oluşumunu engelleyen daha yararlı ve yaygın bir yararlı bakteri grubunun da bulunduğunu buldu. Aşırı Anbiyotik Kullanımı Mikrobiyomu Bozuyor “Aslen bu çok karışık bir olay. Sağlıklı insanlarda bu mikrop ağının oluşumu stabil ve yararlı yöndeyken, böbrek taşı hastalarında bu ağ bozuluyor. Bu kişilerdeki mikroplar bağırsak, ağız ve idrar yolunda aynı yararlı vitaminler ve metabolitleri üretmiyor”, diyor AI.

Böbrek taşı oluşmuş grup, bir noktada antibiyotikler, antiviraller ve antifungaller gibi antimikrobiyallere maruz kalmıştı çünkü antibiyotiğe dirençli genleri daha fazlaydı.  “Böbrek taşı olan kişilerin, böbreklere toksin atma olasılığı daha yüksek olan bağırsak mikrobiyomu da dahil olmak üzere sağlıksız bir mikrobiyotaya sahip olduklarını değil, aynı zamanda antibiyotiğe dirençli olduklarını da bulduk” diyor.

 Schulich Tıp ve Diş Hekimliği Mikrobiyoloji ve İmmünoloji Bölümü’nden Doç. Dr. Burton İşte oral ve üriner ve bağırsak mikrobiyomlarını düzenlemek için en iyi yolun dengeli beslenme, prebiyotik ve probiyotik yiyecekler tüketilmesi olarak görülüyor. Yoğurt, fermente yiyecekler, azotça zengin pazı ve kereviz gibi sebzelerin tüketilmesi ağız sağlığı için önemli olabilir. Ayrıca antimikrobiyal kullanımı minimize etmek de çok önemlidir.

Kaynak ve devamını okuman için : Oral,Üriner ve Bağırsak Mikrobiyomunun Sağlığı Böbrek Taşı Oluşumunda Etkili (gercekbilim.com)

Fil Kök Hücreleri Sayesinde Mamutları Canlandırmaya Bir Adım Daha Yaklaşıldı

Bilim insanları, 4000 yıl önce nesli tükenen tüylü mamutları canlandırmaya bir adım daha yaklaştı. Colossal Biosciences şirketi, fil kök hücrelerini ayrıştırarak mamutları yeniden canlandırmaya bir adım daha yaklaştı. Colossal Biosciences Jurassic Park filminden iç ders almamış olacaklar ki, genetik mühendislik kullanarak nesli tükenen hayvanları diriltmek için kolları sıvadı. İlk hedef mamutlar sonrasında, Dodo kuşu tazmanya kaplanı gibi hayvanlara gelecek.

Ancak bunu yapmak devasa bir girişim. Bilim insanları, genlerinin %99,6’sını paylaşan mamutların ve onların yaşayan en yakın akrabaları olan Asya fillerinin genomlarını karşılaştırıyor ve daha sonra mamutları birincisine daha çok benzeyecek şekilde değiştiriyor. Bu, yavrulara daha kalın kıllar, daha büyük yağ rezervleri, daha küçük kulaklar ve daha büyük dişler vermeyi içeriyor; tüm bunlar mamutların soğuk iklimlerde gelişmesine yardımcı olan özellikler. Bu süreç, ortaya çıkan hayvanın ‘saf’ bir mamut değil, bir melez olacağı anlamına geliyor.

Sorun şu ki, filler genetik olarak üzerinde çalışılması zor bir tür. Şimdi Colossal, yetişkin fil hücrelerini bir dizi başka hücre tipine farklılaşabilecekleri bir duruma geri döndürerek büyük bir atılım yaptı. İndüklenmiş pluripotent kök hücreler (iPSC’ler) olarak adlandırılan bu hücreler, insanlar da dahil olmak üzere diğer pek çok memeli için oluşturulmuştur. Colossal Biosciences Biyolojik Bilimler Müdürü Eriona Hysolli, “Geçmişte fil iPSC’leri üretmeye yönelik çok sayıda girişim sonuç vermedi. Filler çok özel bir tür ve temel biyolojilerinin yüzeyini daha yeni yeni çizmeye başladık.

Ve şimdi, yeniden programlamaya yönelik çok yönlü bir yaklaşım kullanarak bugüne kadarki en başarılı çabayı gösteriyoruz.” Herhangi bir hücreyi yeniden programlamak zor ve verimsizdir, ancak fillerde bu daha da uzun sürer. İşin en zor kısmı ise fillerin kansere karşı neden dirençli olduğuyla ilgili. Diğer hayvanlarla karşılaştırıldığında, kanserli hale gelmelerini önlemek için hücre büyümesini dikkatle düzenleyen özellikle karmaşık bir TP53 yoluna sahipler. Araştırmacılar, sonunda hücreleri başarılı bir şekilde yeniden programlamalarını sağlamak için bu yolu bastırmanın bir yolunu buldular.

Bunları doğrulamak için yapılan testlerde, yeni fil iPSC’leri yaşayabilir olduklarını gösteren çeşitli faktörleri ifade ettiler ve vücuttaki diğer her hücre tipini oluşturmaya devam edebilecek üç jerm katmanına farklılaşabildiler. Bu sayede ekip, ilk hedef olarak in vitro sperm ve yumurta üretmek üzere laboratuvarda fil hücre dizileri yetiştirmeye başlayabilecek. Bu, mamutu ölümden döndürme yolunda atılmış önemli bir adım olsa da, daha gidilecek uzun bir yol var ve bu yüce hedefe asla ulaşılamayabilir. Ancak ekip, fillerin yünlü atalarının izinden gitmelerini engellemeye yardımcı olabilecek yardımlı üreme teknolojileri de dahil olmak üzere, bu yolda yapılan çalışmaların fillere de fayda sağlayacağını söylüyor.

Araştırma yakında bir dergide yayınlanacak.

Kaynak: https://newatlas.com/biology/mammoth-resurrection-colossal-biosciences/

Kaynak ve devamını okuman için : Fil Kök Hücreleri Sayesinde Mamutları Canlandırmaya Bir Adım Daha Yaklaşıldı (gercekbilim.com)

Kalın Bağırsak Kanseri İçin Geliştirilen İlaç Denemelerde % 100 Başarılı Oldu

Kalın bağırsak kanseri için geliştirilen yeni bir ilacın denemelerinde  tüm hastalarda tümörü yok edebildiği bulundu. 42 hastanın yer aldığı 2.Faz denemelerde hastaların ilerlemiş kalın bağırsak kanserinin, görülmemiş bir şekilde tümüyle tedavi edildiği raporlandı. Jemperli (dostarlimab-gxly) adı verilen ilacın , kolorektal kanserlerin % 5 ila 10’unu oluşturan uyumsuz kanserlerde (dMMR) büyük bir potansiyeli olduğu gösterilmişti. 2.Faz aşamasında ilk 24 hastanın tümüyle klinik yarar sağladığı ve ortalama 26 ayda kanserden iz kalmadığı gösterildi. Memorial Sloan Kettering Kanser Merkezi’nde (MSK) araştırmacı ve onkolog olan Dr. Andrea Cercek, “Bu bulgular, dostarlimab-gxly’nin lokal olarak ilerlemiş dMMR rektum kanserinin tedavisinde, yaşamı değiştiren tedaviye gerek kalmadan kalıcı tam tümör gerilemesine yol açan yeni bir yaklaşım olarak potansiyelini göstermektedir.

Bir klinisyen olarak, dMMR klaın bağırsak kanserinin standart tedavisinin zayıflatıcı etkisini ilk elden gördüm ve dostarlimab-gxly’nin bu hastalardaki potansiyeli konusunda heyecanlıyım.” İlaç, kemoterapi ve radyasyon ihtiyacını ortadan kaldıran, son derece umut verici bir birinci basamak tedavi seçeneğidir. Mevcut tedavi etkili olsa da,çok invazivdir ve uzun vadelde yaşam kalitesini etkiler. Bununla beraber, hastaların üçte biri kanserlerinin metastaz yaptığını ve ölümcül hale geldiğini görecektir.

Ameliyat olanlar ise genellikle bağırsak, idrar ve cinsel işlev bozukluğunun yanı sıra ikincil kanserler ve kısırlık da dahil olmak üzere yaşam boyu sürecek hayat değiştirici etkiler yaşıyor. Dr. Luis Diaz Jr, ön deneme araştırmalarının bu ilacın kanseri hedeflemede ne kadar etkili olduğunu göstermesinin ardından geçen yıl “MMR(d) mutasyonuna sahip bir tümörün sadece immünoterapi kullanarak gerilemesini ve sonunda yok olmasını sağlayıp sağlayamayacağımızı görmek istedik” dedi. Kemoterapiden farklı olarak dostarlimab-gxly, programlanmış ölüm reseptörü-1 (PD-1) bloke edici bir monoklonal antikor olup vücuda girerek PD-1 T hücreleri proteinine bağlanır ve bu bağışıklık hücrelerini kanser hücrelerine saldırmaya teşvik eder. Klinik kullanımdan önce hala erken aşamalarında olsa da, başarılı, invazif olmayan kanser tedavisi için ‘harika bir ilaç’ olarak çoktan abartıldı.

İlaç geçen yıl FDA tarafından endometrium kanseri için kemoterapinin yanı sıra tamamlayıcı bir tedavi olarak onaylandı. Jemperli’nin arkasındaki ilaç şirketi GSK, şimdi benzer etkili sonuçlar elde etmeyi umarak diğer kolorektal kanser türleri üzerinde çalışmalar yürütecek. GSK Kıdemli Başkan Yardımcısı Hesham Abdullah, “42 hastada hiçbir hastalık kanıtı olmadığını gösteren veriler dikkate değerdir.Bu sonuçlar bizi, dMMR lokal ileri evre rektum kanserli hastalar için küratif amaçlı bu ortamda dostarlimab-gxly’nin potansiyelini anlamaya bir adım daha yaklaştırıyor. Devam etmekte olan AZUR-1 ve AZUR-2 tescil çalışmalarımızda dostarlimab-gxly’yi belirli kolorektal kanserlerde değerlendirmeyi dört gözle bekliyoruz.” GSK yaptığı açıklamada, hastaların üçüncü derecenin üzerinde yan etki yaşamadığını, çoğunun hafif veya orta derecede advers(yan etki) reaksiyonlar yaşadığını söyledi. Şirket, ilacın güvenlik ve toleransının “ajanın bilinen güvenlik profiliyle tutarlı” olduğunu kaydetti.

Kaynak ve devamını okuman için : Kalın Bağırsak Kanseri İçin Geliştirilen İlaç Denemelerde % 100 Başarılı Oldu (gercekbilim.com)

Yeniden Diş Çıkartabilecek İlacın Klinik Denemeleri Başlıyor…

Bazı köpekbalıkları her hafta yeni bir set diş çıkarırken, bazı timsahlar ömürleri boyunca binlerce diş değiştirebilirler. İşte bu sınırsız diş değiştirme özelliği insanlılar gibi memeliler için geçerli değildir. İnsanın ancak 32 dişi olabilir. Japonya’dan bilim insanları, insanların tümüyle yeni bir diş çıkarmasını sağlayabilecek deneysel bir ilaç denemesine başlayacak. 2024 Temmuz ayına planlanan ilk klinik denemede, doğuştan diş yoksunluğu ile doğan yani diş agenezesi hastaları olacak. Ayrıca 2030’a kadar bu tedavinin diğer insanlar için genel kullanıma sunulabileceği belirtiliyor.

“Aslen yeni dişler çıkarabilmek her diş hekiminin hayalidir. Yüksek lisanstan beri bu konu üzerinde çalışıyorum. Eminim ki bunu mümkün kılabiliriz,” diyor Osaka’daki Tıbbi Araştırma Enstitüsü Kitano Hastanesi’nde baş araştırmacı ve diş hekimliği ve ağız cerrahisi bölümü başkanı Katsu Takahashi. Araştırmacılar ilk başta, farelerde diş çıkmasını sağlayabilecek uterus uyarımlı USAG-1 ile ilişkili bir antibadi keşfetti. Bu antibadi, diş agenezesi ile doğan farelerde yeni diş büyümesini stimüle edebiliyor. Esasen, bilim insanları USAG-1 diğer proteinlerle etkileşime girerek diş büyümesini baskıladığını keşfetti. İşte bu etkileşim bloke edildiğinde kemik morfogenetik protein sinyalleşmesi sağlanarak, yeni diş büyümesini tetikliyor. 2018’deki fare denemelerinin ardından, gelinciklerde yapılan deneyler; yeni dişlerin çıkarılmasında benzer bir başarı sergiledi. Hayvanlar, komşu dişlerle aynı şekil ve yapıya sahip yedinci bir ön diş çıkardılar.

“Bu sayede ilacın klinik kullanımının önünün açılacağını düşünüyoruz,” diyor Takahashi. Bilim insanları, yıllardır köpekbalığı gibi hayvanların nasıl sürekli diş çıkarabildiğine dair genetik ifadenin kodunu kırmaya çalışıyordu. Fakat yapılan bu deneysel araştırmaları insanlara adapte oldukça çetrefilli bir işti. Orjinal araştırma 2021’de  

Science Advances dergisinde yayınlandı.

Kaynaklar: The Mainichi, Medical Research Institute Kitano Hospital

Kaynak ve devamını okuman için : Yeniden Diş Çıkartabilecek İlacın Klinik Denemeleri Başlıyor (gercekbilim.com)

Cam Kaplı DNA Malzemesi Çelikten 4 Kat Güçlü Özellikler Sergiliyor…

Connecticut Üniversitesi’nden bilim insanları DNA ve cam kullanarak, hem hafif hem de çok sağlam bir malzeme üretti. Yeni geliştirilen materyalin çelikten 4 kat daha güçlü ve 5 kat daha az yoğun olduğu belirtiliyor. Normalde dayanım ve ağırlık birbiriyle zıt karakterlerdir. Fakat bilim insanları, DNA ve cam kullanarak benzersiz bir malzeme yarattı. Günümüzde DNA özellikle veri depolama özelliği nedeniyle bilinse de esneyebilir ya da burkulabilir.

Diğer taraftan cam da kırılgan görülebilir fakat bu çatlaklardan kaynaklandığından, küçük parça camlar çok güçlü olabilir. Küçük cam parçaları ise kusursuzdur. İşte yeni araştırmada malzemelerin bu özelliğinden faydalanıldı. Önce DNA’yla başlanarak kafes benzeri şekiller oluşturacak şekilde programlandı. Sonra bu camsı malzemeyle kaplanarak, birkaç yüz atom kalınlığında tabakalar oluşturuldu. Sonunda ortaya camla kaplanmış ince DNA tabakaları çıktı. Bu sarmallar çok ince ,hafif ve güçlü yapıda ve bir çerçeve oluşturdu. Yapılan testlerde bilim insanları DNA nanokafes malzemesinin 5 giga paskal(GPa) basınca kadar dayandığını buldu.

Araştırmacılar malzemenin çelikten 4 kat daha güçlü olduğunu fakat yoğunluğunun 5de biri olduğunu ifade ediyor. “Yoğunluğa göre bakıldığında, bizim malzememiz bilinen en güçlü malzemedir,” araştırmanın yazarlarından Seok-Woo Lee. Araştırmacıların yeni hedefi, farklı DNA yapıları kullanmak ve de karbid seramik gibi malzemelere geçerek, daha da güçlü malzemeler üretmektir. Çalışmanın eş yazarı Oleg Gang, “DNA kullanarak tasarlanmış 3 boyutlu çerçeve nanomateryalleri oluşturma ve bunları mineralleştirme yeteneği, mühendislik mekanik özellikleri için muazzam fırsatlar sunuyor. Buna rağmen, onu bir teknoloji olarak kullanabilmemiz için daha çok araştırma yapmak gerekiyor,” diyor.

Araştırma , Cell Reports Physical Science dergisinde yayınlandı .

Kaynaklar:  University of Connecticut https://newatlas.com/materials/dna-coated-glass-material-4x-strength-steel/

Kaynak ve devamını okuman için : Cam Kaplı DNA Malzemesi Çelikten 4 Kat Güçlü Özellikler Sergiliyor (gercekbilim.com)