Çinli bilim insanları, Ay’ın yüzeyindeki topraktan su çıkarmanın bir yolunu keşfettiklerini açıkladılar. Bu yöntem, Ay’da bir araştırma üssü inşa etme yolunda önemli bir adım olarak değerlendiriliyor. Çin Bilimler Akademisi (CAS) tarafından “son derece pratik” olarak tanımlanan bu teknik, toprağın yüksek sıcaklıklarda ısıtılmasıyla hidrojen ve oksijenin ayrıştırılmasına dayanıyor. Bu yeni yöntem, daha önceki su arama çalışmalarının odaklandığı doğal su kaynakları yerine, Ay toprağındaki minerallerden su üretmeyi hedefliyor.

Çin’in 2020 yılında Chang’e-5 sondası tarafından Ay’dan getirilen toprak örnekleri üzerinde yapılan araştırmalar sonucunda, özellikle ilmenit gibi oksit minerallerinin, Güneş rüzgarına maruz kalma sürecinde büyük miktarda hidrojen depoladığı tespit edildi. Araştırmacılar, bu minerallerin yüksek sıcaklıklarda demir oksitlerle kimyasal reaksiyona girerek su, demir ve seramik cam ürettiğini belirttiler. Aktarılanlara göre sıcaklık 1000 dereceyi aştığında ise toprak erimeye başlıyor ve su buharı açığa çıkıyor.

Çin’in 2020 yılında Chang’e-5 sondası tarafından Ay’dan getirilen toprak örnekleri üzerinde yapılan araştırmalar sonucunda, özellikle ilmenit gibi oksit minerallerinin, Güneş rüzgarına maruz kalma sürecinde büyük miktarda hidrojen depoladığı tespit edildi. Araştırmacılar, bu minerallerin yüksek sıcaklıklarda demir oksitlerle kimyasal reaksiyona girerek su, demir ve seramik cam ürettiğini belirttiler. Aktarılanlara göre sıcaklık 1000 dereceyi aştığında ise toprak erimeye başlıyor ve su buharı açığa çıkıyor.

1 ton Ay toprağından 50 litre su çıkıyor

Bilim insanları, bu yöntemi gerçekleştirmek için Ay toprağını odaklanmış güneş ışığı ile eritme fikrini önerdi. Üretilecek demirin ise Ay’da elektronik ekipman yapımında kullanılabileceği, eriyen toprağın ise inşaat malzemesi olarak değerlendirilebileceği ifade edildi. Ancak, bu yöntemin uygulanabilirliği için sonraki Chang’e misyonlarının daha fazla inceleme yapması gerektiği de vurgulandı.

Bu yenilikçi çalışma, CAS tarafından gelecekteki “Ay araştırma istasyonları ve uzay istasyonlarının inşası için bir tasarım temeli sağlayabileceği” olarak değerlendiriliyor. Ay’da su arama çalışmaları, bilim insanlarının uzun süredir üzerinde çalıştığı bir konu. Özellikle Ay’ın güney ve kuzey kutuplarında doğal halde buz bulunabileceğine inanılıyor. Ancak, Çin’in Chang’e-5 misyonu tarafından getirilen örneklerde su içeriğinin oldukça düşük olduğu ve bu suyu çıkarmanın zor olduğu belirtildi.

Önümüzdeki yıllarda su arama çalışmaları, Rusya’nın Luna 26 yörünge aracı ve Çin’in 2026 yılında Ay’ın güney kutbuna iniş yapması planlanan Chang’e-7 misyonu gibi çeşitli görevlerle devam edecek. NASA’nın VIPER ay gezgini projesi maliyet sorunları nedeniyle iptal edilmiş olsa da, ajans su arayışını diğer yöntemlerle sürdürmeyi planlıyor. Ay’ın güney kutbundaki yoğun buzun uzay araçları için yakıt kaynağı olarak da kullanılması planlanıyor.

Kaynak ve devamını okuman için : Ay toprağından su elde etmenin yolu bulundu! | DonanımHaber (donanimhaber.com)

Bilim insanları, plastik kirliliğine karşı yeni bir çözüm geliştirdi. Yaşayan plastik adı verilen bu madde, çevreye zarar vermeden keni kendini yok edebiliyor. İşte detaylar:

Son zamanlarda plastik kirliliği, dünyamızın en büyük sorunlarından biri haline geldi. Okyanuslardan toprağa kadar her köşeye yayılan plastik atıklar, hem ekosistemleri tehdit ediyor hem de insan sağlığını riske atıyor. Ancak bilim insanları, bu soruna çığır açacak yeni bir çözüm geliştirmiş olabilirler.

İşte kendi kendini yok edebilen yaşayan plastik:

Araştırmacıların yaşayan plastik olarak adlandırdıkları bu yeni malzeme, içinde özel olarak yetiştirilen bakterileri barındırıyor. Bu bakteriler, belirli koşullar altında aktif hale gelerek plastiği parçalayan özel enzimler üretiyor. Tıpkı bir tohumun toprağa düşüp bitkiye dönüşmesi gibi, bu bakteriler de plastik içinde uyuyor ve uygun ortam bulunca uyanıyor.

Çin Bilimler Akademisi’nden bilim insanları, bu araştırma kapsamında lipaz BC olarak bilinen plastik parçalayıcı bir enzim salgılamak üzere genetik olarak tasarlanmış bir Bacillus subtilis bakteri türü yarattı. Bu bakteriler sonrasında ağır metal iyonlarına maruz bırakılarak spor haline getirildi. Sonrasında ise araştırmacılar, bu sporları plastik malzemeye eklediler ve plastik, belirli bir süre veya özel bir tetikleyiciyle karşılaştığında bu sporlar aktifleşti. Sporlardan çıkan bakteriler ise plastik moleküllerini parçalayarak tamamen doğal maddelere dönüştü.

Sonuç olarak, bilim insanlarının geliştirdiği yaşayan plastik, plastik kirliliğiyle mücadelede umut veren bir çözüm. Ancak canlı plastiğin, enzim tarafından ne ölçüde parçalandığını belirlemek için daha fazla araştırma yapılması gerekmekte. 

Kaynak ve devamını okuman için : Yaşayan plastik: Atıklar için yeni bir biyolojik çözüm olabilir | DonanımHaber (donanimhaber.com)

Massachusetts Teknoloji Enstitüsü (MIT) mühendisleri, hücre boyutunda, otonom robotların enerji ihtiyaçlarını karşılayacak kadar küçük ve etkili bir batarya tasarladı. Bu yeni teknoloji, insan vücuduna ilaç taşıyan robotlar ya da gaz boru hatlarındaki sızıntıları tespit eden cihazlar gibi birçok alanda devrim yaratabilir.

Saç teli kalınlığında batarya

Mühendisler tarafından geliştirilen bu “çinko-hava batarya”, bir kum tanesinden daha küçük olup, sadece 0,1 milimetre uzunluğunda ve 0,002 milimetre kalınlığında, yani bir insan saçının kalınlığına eşdeğer. Bu minik batarya, havadan oksijen alarak çinko maddesini oksitlemekte ve 1 volt potansiyelinde bir akım üretmekte. Bu enerji miktarının küçük bir devreyi, sensörü ya da aktüatörü çalıştırmak için yeterli olduğu belirtiliyor.

MIT Kimya Mühendisliği Bölümü’nde öğretim üyesi olan Michael Strano, bu yeniliğin robotik alanında önemli bir dönüm noktası olacağını belirtiyor. Strano’nun laboratuvarı, yıllardır çevresel uyarıcılara tepki verebilen küçük robotlar üzerinde çalışıyor. Ancak bu tür robotların geliştirilmesindeki en büyük zorluk, yeterli enerji kaynağının sağlanmasıydı. Diğer araştırmacılar, güneş enerjisiyle çalışan mikroskobik cihazlar geliştirmişti, ancak bu cihazların sürekli olarak bir lazer veya ışık kaynağına bağlı olması gerekiyordu.

Strano, daha bağımsız robotlar geliştirmek için laboratuvarında çinko-hava bataryalar kullanmayı tercih etti. Çinko-hava bataryalar, yüksek enerji yoğunluğu sayesinde uzun ömürlü olmalarıyla bilinir ve genellikle işitme cihazlarında kullanılır. Ekibin tasarladıkları batarya, mikroelektronik için yaygın olarak kullanılan SU-8 adlı bir polimer şeridine gömülü platin elektroda bağlı bir çinko elektrottan oluşuyor. Bu elektrotlar havadaki oksijen molekülleriyle etkileşime girdiğinde, çinko oksitleniyor ve platin elektroda akan elektronları serbest bırakarak bir akım oluşturuyor.

Araştırmada, bu bataryanın bir aktüatörü (çalışma özelinde bir robot kolunu) çalıştıracak kadar enerji sağlayabildiği gösterildi. Ayrıca, bataryanın elektriksel dirençlerini çevresel kimyasallara göre değiştiren sensörler gibi bileşenleri de çalıştırabileceği kanıtlandı.

Hedef: insan vücuduna enjekte edilebilen robotlar

Bu çalışmada araştırmacılar bataryalarını harici bir cihaza bağlamak için bir kablo kullandılar, ancak gelecekteki çalışmalarında bataryanın bir cihaza dahil edildiği robotlar yapmayı planlıyorlar.

Bu çalışmalar, insan vücuduna enjekte edilebilecek, belirli bir hedefe ulaştığında ilaç salabilen küçük robotların tasarlanmasını içeriyor. Vücutta kullanılacak bu cihazların, ihtiyaç kalmadığında kendiliğinden parçalanabilecek biyouyumlu malzemelerden yapılması öngörülüyor. Araştırmacılar ayrıca bataryanın voltajını artırarak yeni uygulamalara kapı açmayı hedefliyor. Ancak bataryanın potansiyelini tam olarak gerçekleştirebilmesi için mevcut robotik teknolojilerle entegre edilebilmesini sağlayacak uyumlu sistem ve arayüzlerin geliştirilmesi gerekiyor.

Kaynak ve devamını okuman için : Saç teli kalınlığında süper ince bataryalar geliştirildi | DonanımHaber (donanimhaber.com)

Türkiye’nin ilk insanlı uzay görevinde gerçekleştirilecek deneyle uzay koşullarında bitkilere genetik müdahale yapılacak.

Türkiye’nin ilk insanlı uzay görevi sırasında gerçekleştirilecek projede, uzay ortamında bitkilere genetik müdahale yapılacak ve bu müdahalenin verimi gözlemlenecek.

Cumhuriyet’in 100’üncü yılında gerçekleştirilecek uzay yolculuğunda, uzay yolcusu, üniversite ve araştırma kurumları tarafından hazırlanan 13 farklı deney gerçekleştirecek.

Türkiye Uzay Ajansı (TUA) ve TÜBİTAK Uzay Teknolojileri Araştırma Enstitüsü tarafından belirlenen deneylerden biri de “Mikro Yer Çekimi Altında Bitkilerde CRISPR Gen Düzenleme Verimliliğinin Araştırılması” başlıklı çalışma olacak. Proje ile moleküler biyolojinin modern gen düzenleme tekniklerinden biri olan CRISPR tekniğinin mikro yer çekimi ortamında bitkiler üzerindeki etkinliğinin araştırılması, gen aktarımı ve genetik müdahalenin uzayda yapılıp yapılamayacağının test edilmesi amaçlanıyor.

Yıldız Teknik Üniversitesi Fen Edebiyat Fakültesi Moleküler Biyoloji ve Genetik Bölümü doktora öğrencisi Tuğçe Celayir’in yürütücülüğünü üstlendiği projede aynı bölümden Doktor Öğretim Üyesi Şenay Vural Korkut ile lisans öğrencisi Sıla Yigit ve Dünyadaki Mars Projesi (Mars on Earth Project (MoEP) kurucularından Ruha Uslu yer alıyor.

İLK TÜRK UZAY YOLCUSU İLE YER ÇEKİMSİZ ORTAMDAKİ DENEYLER HAYATA GEÇİRİLECEK

Laboratuvar çalışmalarına bu yılın mart ayında başlanan projenin bir sonraki safhasında, ilk Türk uzay yolcusu ile yer çekimsiz ortamdaki deneyler hayata geçirilecek.

AA muhabirine projenin detaylarını anlatan Celayir, proje kapsamında uzay koşullarında bitkilerin üzerinde genetik müdahaleyi ve bu müdahalenin verimini araştırdıklarını söyledi.

Önceliklerinin uzay platformunda gerçekleşecek deneylerin moleküler seviyedeki analizlerinin gerçekleştirilmesi, proje kapsamında gönderilecek tüm materyallerin hazırlanması ve optimizasyonların gerçekleştirilmesi olduğunu belirten Celayir,“Projemizde bitkilere yapacağımız genetik müdahale ile sağlığını iyileştirmeye yönelik ileride yapılacak çalışmaları da destekleyecek şekilde ilk defa bir analizin yapılmasına odaklanıyoruz. Mikro yer çekiminde bu analiz yapılabilir mi? Bu uygulama yapılabilir mi? Aslında bu soruların cevaplarını arıyoruz.” dedi.

Kaynak ve devamını okuman için : Türkler ilk defa uzayda test edecek… Çalışmalar başladı! – Resim 11 (haber7.com)

Bu konuk yazısında Mae Staples , balık derisinin yara iyileşmesinin anahtarı olabileceğini ele alıyor.

Elinizde bir kesik mi var? İlaç dolabındaki bir bandaj kutusuna veya bir rulo gazlı beze uzanmanız olasıdır. Peki ya o yarayı kapatmak için biraz balık derisi proteini ne olacak? Kulağa Küçük Deniz Kızı’ndan fırlamış bir çare gibi gelebilir , ancak aslında Çin’deki araştırmacılar yakın zamanda Tilapia balığından elde edilen kolajenin sıçanlarda yara iyileşmesini önemli ölçüde hızlandırdığını keşfettiler. Zhou ve arkadaşları

yara iyileşmesi denizine dalmadan önce bile , kolajenin cilt yenilenmesini desteklemek için kullanımı iyi biliniyordu. Kolajen, insan vücudundaki bağ dokularındaki ana yapısal proteinlerden biridir. Domuz ve inek kolajen proteinleri geçmişte yara iyileşmesini başarıyla desteklemek için kullanılmıştır, ancak bu memeli türlerinden hastalık etkenlerinin bulaşma riski, tıbbi alanda daha geniş uygulamaları engellemektedir. İşte balık derisi tam da burada devreye giriyor. Balıkları etkileyen hastalıklar ve bakteriler çoğu insan patojeninden farklıdır ve balık derisi de bandaj üretimi için ucuz ve kolayca bulunabilen bir malzemedir. Balık derisi kolajeninin çok yönlülüğünü göz önünde bulundurarak, araştırmacılar proteinin mükemmel bir termo-stabiliteye ve çekme mukavemetine sahip olduğunu belirttiler. Bu, bandajın cilde yapışmasını ve vücut hareketlerine uyum sağlamasını sağlar. Ek olarak, Tilapia kolajeninin, cilt yara iyileşmesi ve bağışıklık tepkisi için önemli olan iki hücre türünden biri olan keratinositlerin in vitro büyümesini desteklediği gösterilmiştir. İkinci hücre türü dermal fibroblastlar olarak bilinir. Bu hücrelerin yara bölgesine göçü, epitel hücre bölünmesini artırmaya yardımcı olur ve dermal fibroblastlar ayrıca yara iyileşmesini desteklemek için sitokin sinyalleri salgılar.

Zhou ve arkadaşları deneylerine kimyasal saflaştırma yöntemleriyle Tilapia derisinden kolajen çıkararak başladılar. Daha sonra proteini bir kolajen “süngeri” olarak adlandırılan bir nanofiber matrise dönüştürdüler. Araştırmacılar, yapı analizi ve gen dizilimi yoluyla kolajenin yüksek bir denatürasyon sıcaklığına sahip olduğunu ve böylece çevresel dalgalanmalar altında bile benzersiz üçlü sarmal şeklini koruduğunu kaydettiler. Bu veriler, insan derisinin sıcaklığı değişebildiğinden, kolajen bazlı Band-Aid’lerin tıbbi uygulamaları için umut vericidir. Farklı cilt koşullarına uyum sağlayabilen ve yine de yerinde kalabilen bir malzeme, bandaj tasarımının ayrılmaz bir parçasıdır.

Kolajen matrisinin deride kalabileceğini belirledikten sonra, Zhou ve arkadaşları dikkatlerini yabancı protein tarafından teşvik edilen bağışıklık tepkisine odakladılar. Önceki çalışmalarda, sığır kolajeni insan derisine uygulandığında aşırı duyarlılığa ve bazı hastalarda antikor seviyelerinin artmasına neden olmuştur. Tilapia kolajeninin bağışıklık özellikleri bu çalışmadan önce hiç test edilmemişti.

Dalak, insan vücudundaki en büyük bağışıklık organlarından biridir ve ayrıca B ve T lenfositleri içerir. Bu özel bağışıklık hücreleri yabancı antijenleri veya “işgalcileri” tanır ve hızlı bir hücresel tepkiyi aracılık eder. Bu bağışıklık özellikleri nedeniyle, araştırmacılar Tilapia kolajenine karşı bağışıklık tepkisini test etmek için sıçanlardan alınan dalak hücre kültürlerini kullandılar. İn vitro teknikleri, fark edilebilir bir bağışıklık tepkisinin tetiklenmediğini gösterdi. B ve T lenfositleri, kolajen süngeri eklendiğinde bile normal seviyelerde kaldı.

Balık derisinin hücre kültürlerinde umut verici sonuçlar vermesiyle, Zhou ve arkadaşları daha sonra canlı hayvan deneylerine yöneldi. Bandajlar tıbbi bir bağlamda insanlarda kullanılacağından, canlı organizmalarda farklı bir bağışıklık tepkisi üretilip üretilmediğini görmek istediler. Bu, araştırmacıların yara iyileşirken hiçbir zararlı küçük molekülün sinir sistemine girmediğinden emin olmak için canlı dokulardaki kolajen süngerinin bozulmasını incelemelerine olanak tanıdı.

Kaynak ve yazının devamını okumak için linke tıklayın: https://www.nature.com/scitable/blog/student-voices/fish_skin_bandaids_a_natural/