İlaç geliştirme, laboratuvardaki bir fikirden, kapsamlı testler yoluyla, belirli rahatsızlıkları olan kişilerin tedavisinde kullanılabilecek nihai bir ürüne ulaşmamızı sağlayan süreçtir.
- İlaçlar, organizmanın fizyolojisinde değişikliğe neden olabilen moleküller, kimyasallar veya biyolojik maddelerdir.
- Yeni bir ilacın üretimi, kapsamlı düzenlemelere tabi olan ve yeni ilacın güvenli ve etkili olduğundan emin olunmasının yıllar alabileceği pahalı bir süreçtir.
İlaç nedir?
- İlaçlar vücut üzerinde bir tür fizyolojik veya kimyasal etki yaratan kimyasal veya biyolojik maddelerdir.
- Etkileri faydalı olmayı amaçlar ancak bazı kişilerde zararlı yan etkilere neden olabilir.
- Bunlar tek bileşikler veya farklı bileşiklerin karışımı olabilir.
- Tüm ilaçlar vücuttaki belirli ‘hedeflerle’ etkileşime girerek, bu hedeflerin aktivitelerini değiştirmeyi ve sıklıkla ağrı kesici veya kanser gibi rahatsızlıkları tedavi edici bir etki yaratmayı amaçlar.
- İlaç hedefleri genellikle proteinlerdir ancak bazı durumlarda DNA veya RNA’nın küçük bölgeleridir.
- İlaçlar çoğunlukla hedeflerindeki aktiviteyi uyararak veya engelleyerek etki gösterirler.
Bir ilaç nasıl geliştirilir?
- Yeni bir tedavi edici ilacın geliştirilmesi karmaşık, uzun ve pahalı bir süreçtir.
- Bir ilacın ilk konseptten geliştirilmesi, insanlarda güvenliğinin ve etkinliğinin test edilmesi ve ardından hastane pazarına sunulması 10-15 yıl ve 500 milyon sterlinin üzerinde bir maliyet gerektirebiliyor.
- CRISPR-Cas9 ve diğer hassas gen düzenleme teknolojilerinin geliştirilmesi sayesinde ilaç geliştirme sürecinin bazı kısımları daha hızlı hale geliyor.
- Bunun nedeni, ilaç hedeflerinin daha hızlı belirlenebilmesi ve yeni ilaçların daha gerçekçi model organizmalarda daha kolay test edilebilmesidir.
- Covid-19 salgını sırasında, geleneksel süreçten çok daha hızlı bir şekilde yeni aşılara ihtiyacımız oldu ve yeni aşılar yıllar yerine aylar içinde geliştirildi. Bu kısmen bilim insanları, doktorlar, üreticiler ve düzenleyici kurumlar arasındaki finansman, gönüllü toplama ve üreticilerle pazarlık yapma zorluklarının üstesinden gelmek için benzeri görülmemiş bir iş birliğine bağlıdır.
Kaynak ve devamına Buradan ulaşabilirsin.
