Bilim insanları yıllarca DNA’mızın bazı kısımlarının 
işe yaramaz olduğunu, yani hiçbir amaca hizmet etmeyen eski virüslerden arta kalanlar olduğunu düşündüler. Ancak yeni bir uluslararası çalışma bu fikri tamamen değiştirdi.

Araştırmacılar, milyonlarca yıl önce virüslerden miras kalan bu sözde “çöp” DNA dizilerinin, özellikle insan gelişiminin ilk aşamalarında genlerimizin nasıl davrandığını kontrol etmeye yardımcı olduğunu keşfettiler. Bu virüs parçacıklarından bazıları genler için açma-kapama düğmesi gibi davranıyor ve hatta insanları diğer türlerden farklı kılan şeyi açıklamaya bile yardımcı olabilir . Anlaşılan o ki, kadim virüslerin hayaletleri bugün hâlâ hayatımızı şekillendiriyor.

Antik Viral DNA’nın Gizli Güçleri

DNA’mızın bazı kısımları, aslen antik virüslerden gelen ve transpozon elementler (TE’ler) olarak bilinen tekrarlayan dizilerden oluşur. Milyonlarca yıl boyunca bu viral parçalar, genetik materyalimizde kopyala-yapıştır yöntemiyle çoğaldı. Bugün, tüm insan genomunun neredeyse yarısını oluşturuyorlar. Bilim insanları eskiden bu dizilerin işe yaramaz olduğuna inanıyordu, ancak yeni araştırmalar, bazı TE’lerin hücre türüne bağlı olarak yakındaki genleri açıp kapatan “genetik anahtarlar” gibi davrandığını gösteriyor.

Bu elementleri incelemek zorlu bir süreç olmuştur çünkü neredeyse aynı görünme eğilimindedirler ve genom boyunca birçok kez tekrarlanırlar. MER11 adı verilen bir aile gibi daha genç TE ailelerinin analizi özellikle zor olmuştur ve mevcut genetik veritabanlarında yetersiz etiketlenmişlerdir. Bu durum, araştırmacıların bu elementlerin gerçekte ne işe yaradığını anlamalarını zorlaştırmıştır.

Bilim insanları bu sorunu çözmek için TE’leri sınıflandırmak ve sıralamak için yeni bir yöntem geliştirdiler. Alışılmış açıklama araçlarına güvenmek yerine, MER11 dizilerini zaman içinde ne kadar yakın ilişkili olduklarına ve primatlarda ne kadar tutarlı bir şekilde ortaya çıktıklarına göre gruplandırdılar. Bu yaklaşımla, MER11A, B ve C’yi, en eskiden en yeniye doğru sıralanmış, MER11_G1’den G4’e kadar, açıkça tanımlanmış dört alt aileye yeniden sınıflandırdılar.

Kaynak ve devamına Buradan ulaşabilirsiniz.