Bilim İnsanları Kromozomları Nasıl Okuyor?

Bilim insanları bir kromozom setini “okumak” için benzerliklerini ve farklılıklarını belirlemek amacıyla üç temel özelliği kullanırlar:

  1. Boyut. Bu kromozomları birbirinden ayırmanın en kolay yoludur.
  2. Bantlama deseni. Giemsa bantlarının boyutu ve konumu her kromozomu benzersiz kılar.
  3. Sentromer pozisyonu. Sentromerler bir daralma olarak görünür. Hücre bölünmesi (mitoz ve mayoz) sırasında kromozomların yavru hücrelere ayrılmasında rol oynarlar.

Bilim insanları bu temel özellikleri kullanarak 46 kromozomun tamamını, yani her ebeveynden 23’er kromozomdan oluşan bir seti belirleyebilirler.

Sentromerler ne işe yarar?

Hücre bölünmesi sırasında kromozom ayrımı için sentromerler gereklidir. Sentromerler, hücre bölünmeden önce çift kromozomları hücrenin zıt uçlarına çeken protein lifleri olan mikrotübüller için bağlanma noktalarıdır. Bu ayrım, her yavru hücrenin tam bir kromozom setine sahip olmasını sağlar.

Her kromozomun yalnızca bir sentromer’i vardır.

Sentromer Pozisyonları

Sentromerin uçlara göre konumu, bilim insanlarının kromozomları birbirinden ayırmasına yardımcı olur. Sentromer konumu üç şekilde tanımlanabilir: metasentrik, submetasentrik veya akrosentrik.

Metasentrik (met-uh-CEN-trick) kromozomlarda sentromer kromozomun merkezine yakın bir yerde bulunur.

Submetasentrik (SUB-met-uh-CEN-trick) kromozomların sentromerleri merkezden uzaktadır, böylece bir kromozom kolu diğerinden daha uzundur. Kısa kol “p” (petite için) olarak adlandırılır ve uzun kol “q” olarak adlandırılır (çünkü “p” harfini takip eder).

Akrosantrik (ACK-ro-CEN-trick) kromozomlarda sentromer bir uca çok yakındır.

Kaynak ve devamına Buradan ulaşabilirsin.