Özet
Konvansiyonel bitki ıslahı zaman alıcıdır ve çevresel şartlara bağlıdır. Yeni bir çeşidin ıslahı uzun
yıllar sürebildiği gibi geliştirilen çeşidin piyasaya çıkarılması garanti edilemeyebilir. Bu nedenle
araştırmacılar ıslah sürecinde daha etkili kullanılabilecek yeni yöntemlerle ilgilenmişlerdir. Moleküler
markör teknolojisi bitki ıslahında seleksiyon stratejilerini geliştirmek için geniş kapsamlı yeni uygulamaların
benimsenmesini sağlamıştır.
Materyal değerlendirmede daha deneyimli olan klasik bitki ıslahçılarının moleküler genetik ya da
hücre biyolojisi konusunda çalışma yapması, elde edilen yeni bitkilerin yaygın kullanımı ya da materyalin
değerlendirilmesi açısından gerekli görülmektedir. Bitki ıslahçıları DNA üzerindeki araştırmalardan çok azını
kullanma fırsatı bulmuştur. Özellikle bitki moleküler genetiği ile ilgili olarak son yıllarda elde edilen bilgiler,
bitki ıslahı çalışmalarına yansıyabilecek niteliktedir. Bu nedenle, yeni geliştirilen ya da değiştirilmiş bitki
ıslahı yöntemleri, bitki moleküler biyolojisi çalışmalarından elde edilen bilgilere dayanılarak kullanılmalıdır.
Bu derlemede genel olarak bitkilerde yaygın olarak kullanılan başlıca moleküler markörlerin tipleri,
avantajları/dezavantajları ve bitki ıslahında kullanım alanları ile ilgili çalışmalar ele alınmıştır.
Anahtar kelimeler: Bitki ıslahı, moleküler markörler, markör destekli seleksiyon, DNA